Friday, July 27, 2012

အစာအိမ္ေရာဂါသည္မ်ားအတြက္ သတင္းေကာင္း။


Helicobacter pylori ဘက္တီးရီးယားပိုးကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္တြင္ ၾသစေတးလ်ာသိပၸံပညာရွင္ ႏွစ္ဦးျဖစ္သည့္ Dr Barry Marshall နဲ႔ Dr Robin Warren တို႔ အစာအိမ္ေရာင္ေရာဂါ (gastritis) နဲ႔ အစာအိမ္ေရာဂါ (stomach ulcer) တို႔မွာပထမဦးဆံုးရွာေဖြေတြ႔ရွိၿပီး ဒီဘက္တီးရီး ယားပိုးေၾကာင့္ အစာအိမ္ေရာဂါမ်ားျဖစ္ပြါးလာေၾကာင္းေတြ႔ရွိသျဖင့္ ၂၀၀၅ တြင္ နိဘယ္ဆုမ်ား ထိုက္တန္စြာရရွိခဲ့ပါတယ္။

          က်မတို႔ေဆးေက်ာင္းသူဘ၀ (လြန္ခဲ့တဲ့အႏွစ္ ၃၀ ေက်ာ္) က အစာအိမ္အနာ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ရ တယ္ဆိုတာ ေသေသခ်ာခ်ာမသိခဲ့ၾကပါဘူး။ အစာအိမ္အနာျဖစ္သူမ်ားရဲ့ ေနပံုထိုင္ပံု စားပံုေသာက္ပံု စတာေတြနဲ႔ အစာအိမ္အနာပိုဆိုးေစတဲ့အေၾကာင္းေတြကိုသာသိ ခဲ့ၾကတာမို႔ ေဆးကုသရာမွာလည္း ေရာဂါမသိေတာ့ ေဆးမရွိ ဆိုတာလို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ မကုသနိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ယခုဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆို တာသိၿပီမို႔ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ကုသနိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

          H. pylori ပိုးဘယ္လိုကူးဆက္ျပန္႔ပြါးတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ တိတိက်က်မသိေသး ပါဘူး။ ျဖစ္နိုင္ တာက ပိုးပါေသာေရနဲ႔ အစာေတြကတစ္ဆင့္ကူးဆက္တယ္လို႔ယူဆပါတယ္။ ေရာဂါပိုးရွိသူရဲ့ တံေတြးမွာ ပိုးမ်ားကိုေတြ႔ရတဲ့အတြက္ တိုက္ရိုက္နည္း ဥပမာ ပါးစပ္ျခင္း စုပ္နမ္းျခင္းမွလည္းကူးဆက္နိုင္တယ္လို႔ ယူဆ ၾကပါတယ္။ ကမၻာ့လူဦးေရရဲ့ ၅၀% မွာပိုးေတြရွိေန တာေတြ႔ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲတိုင္းျပည္  ေတြမွာပိုမိုေတြ႔ရွိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပိုးရွိတဲ့ သူတိုင္းမွာ အစာအိမ္ေရာဂါလကၡဏာမျပပါဘူး။ ၁၀-၂၀% မွာသာအစာအိမ္ေရာဂါလကၡဏာမ်ားေတြ႔ရၿပီး၊ ၁-၂% သာ ကင္ဆာအထိတိုးတက္ျဖစ္ပြါးတာ   ေတြ႔ရပါ  တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပိုးက ေရာဂါျဖစ္ကာစမွာသာ အေရးပါၿပီး အစာအိမ္ေရာဂါမွ ကင္ဆာျဖစ္ေအာင္ မလုပ္နိုင္ဘူး လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။
         
Helicobacter pylori ဟာအစာအိမ္မွထုတ္ေသာ ကားရဲ့ ဘက္ထရီ နီးပါးျပင္းတဲ့ အက္စစ္ထဲမွာ ေနတိုင္တာဟာ အက္စစ္ကိုေျခဖ်က္နိုင္တဲ့အင္ဇိုင္းထုတ္လုပ္နိုင္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ အင္ဇိုင္း ေၾကာင့္ အက္စစ္ကိုေျခဖ်က္နိုင္တဲ့အျပင္ အစာအိမ္မွာရွိတဲ့ဆဲလ္ ေတြကိုလည္း ေသေစနိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစာအိမ္ေရာင္ျခင္းနဲ႔ ၾကာလာတဲ့အခါမွာ အစာအိမ္မွာအနာ ျဖစ္ေစပါတယ္။

          အစာအိမ္ထဲမွာျဖစ္တဲ့အနာကို အစာအိမ္နာ (stomach ulcer) လို႔ေခၚၿပီး၊ အစာအိမ္နဲ႔ဆက္တဲ့ ပထမဦးဆံုး အူသိမ္ပိုင္း (Duodenum) ဒူအိုဒီနန္ မွာအနာျဖစ္ရင္ အူသိမ္အနာ (Duodenal ucler) လို႔ေခၚ ပါတယ္။ ျမန္မာအမ်ားစုကေတာ့ အစာအိမ္ေရာဂါ လို႔သာေျပာၾကပါတယ္။

          အစာအိမ္အနာ ဆိုတာ လက္မွာျဖစ္တဲ့အနာလိုပါပဲ ဒါေၾကာင့္ ”အနာေပၚဒုတ္က် ” ဆိုတာလို ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊အရက္ေသာက္ျခင္း၊လက္လုပ္ခ်ဥ္၊ငရုပ္သီး၊ ငရုပ္ေကာင္း၊ အစာၾကမ္းမ်ား၊ အစာ မေၾကလြယ္ေသာေကာက္ညႇင္းစာမ်ား၊ ေက်ာ္ေလွာ္စာမ်ား စားတဲ့အခါ အစာအိမ္အနာေပၚ ဒုတ္က် သလို ျဖစ္တာမို႔ ဗိုလ္နာျခင္း၊ ဗိုလ္ေအာင့္ျခင္း စတဲ့ အစာအိမ္ ေရာဂါရဲ့လကၡဏာ ေတြပိုမို ခံစားရၿပီး၊ ပိုမိုဆိုး၀ါး တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ အစာအိမ္အနာမွေသြးထြက္ျခင္း၊ အစာအိမ္အနာ ပိုမိုနက္ရႈိင္း သြားၿပီးအစာအိမ္နံရံေပါက္ သည္အထိျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ (နာမည္ ေက်ာ္အဆိုေတာ္ စိုင္းထီးစိုင္း အစာအိမ္အနာမွ ေသြးထြက္ၿပီးေသဆံုး ခဲ့တယ္လို႔သိရပါတယ္။)

အစာအိမ္အနာ (stomach ulcer)


H.pylori ဘက္တီးရီးယားမ်ားႏွင့္အစာအိမ္နာ


H.pylori


Helicobacter pylori မ်ားအစာအိမ္ထဲမွာ မေပါက္ဖြါးေစတဲ့အစာေတြရွိပါတယ္။ အဲ့ဒါေတြက ကိုရီးယားအနီေရာင္ဂ်င္ဆန္ (ginseng)၊ ေရေႏြးၾကမ္း၊ ၀ိုင္အနီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ ႏွင့္ ပန္းေဂၚ ဖီစိမ္း (broccoli) တို႔ျဖစ္ပါတယ္။

Helicobacter pylori က အစာအိမ္အနာ ၈၀% ကိုျဖစ္ေစၿပီး က်န္တဲ့ ၂၀ % က အကိုက္အခဲ ေသာက္ေဆးမ်ားျဖစ္တဲ့ asprin, butazolidine စသည္ တို႔ေသာက္ျခင္းနဲ႔ အစာအိမ္ကင္ဆာတို႔ ေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ စမ္းစစ္ဖို႔ လို အပ္ပါတယ္။ Helicobacter pylori ပိုးကိုေသြး၊ ရႈထုတ္ေသာေလနဲ႔၀မ္းမွာစမ္းသပ္နိုင္ပါတယ္။

Helicobacter pylori ေၾကာင့္ဆိုရင္ေတာ့ သူ႔ကိုသတ္နိုင္တဲ့ပိုးသတ္ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ amoxillin, metronidazol, tetracycline မ်ားနဲ႔ပိုးသတ္ရပါမယ္။ ပိုးမ်ားရွင္းရွင္းေပ်ာက္ေအာင္ ပိုးသတ္ေဆးကို ၁၄ ရက္ခန္႔ဆက္ေသာက္ဖို႔လိုအပ္ပါ တယ္။ ပိုးသတ္ေနစဥ္နဲ႔ အနာေကာင္း ေကာင္းမက်က္ခင္မွာေတာ့ အထက္မွာေဖၚျပတဲ့ အနာပိုဆိုးေစတဲ့ အစားအစာမ်ား ေရွာင္ရပါ မယ္။ ပိုးျပန္မကူးေအာင္လည္း အစာစား ေသာက္တဲ့အခါမွာသန္႔ရွင္းလတ္ဆတ္စြာစားသံုးဖို႔ လိုအပ္ပါမယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕ H.pylori မ်ားေဆးယဥ္ေန ေၾကာင္းေတြ႔ရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပိုးေသေစတဲ့ေဆးေသာက္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။
အနာေပ်ာက္ေဆးမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္တာဆိုရင္ အနာျဖစ္ေစတဲ့ေဆးေတြကိုရပ္ျပစ္ျခင္း၊ ေလ်ာ့ေသာက္ျခင္း၊အျခားေဆးျဖင့္ေျပာင္းလဲျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ရပါမယ္။

တိုင္းရင္းေဆးမ်ား။
အစာအိမ္ေရာဂါနွင့္ကိုယ္ေတြ႔ ဆိုတဲ့ပိုစ္မွာ ဗံဒါပင္မွအရြက္(မွည့္ရင့္ေနေသာ အနီရြက္)ကို သံုးခြက္တစ္ခြက္တင္ႀကိဳေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ေပ်ာက္ကင္းေၾကာင္းေဖၚျပထားပါတယ္။
         
အ႐ွင္ပညာသီဟာဘိဝံသ(ပဥၥနိကာယ္) ရဲ့ ေဆးၿမီးတိုအစြမ္းဆိုတဲ့ပိုစ္မွာ ေတာ့ ေန႔တိုင္း ရဲယို႐ြက္ကို ေရေႏြးေဖ်ာၿပီး တစ္ေန႔ႏွစ္႐ြက္ ေန႔စဥ္ တို႔စားတာ အစာအိမ္ေရာဂါ ေပ်ာက္ေၾကာင။ အစာအိမ္ေရာဂါ႐ွိသူမ်ား ရဲယို႐ြက္ကို တို႔စားျခင္း၊ အေျခာက္လွမ္း အမႈန္႔ ျပဳလုပ္ၿပီး မွီဝဲျခင္းျဖင့္ အစာအိမ္ေရာဂါ လက္ေတြ႔ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ ေၾကာင္း ေရးသား ထား ပါတယ္။

ျဖစ္နိုင္တာက ဗံဒါရြက္နဲ႔ ရဲယို႐ြက္တို႔ ဟာၾကက္သြန္ျဖဴစသည္တို႔လို ပိုး မပြါးေစနိုင္လို႔ လိုထင္ပါတယ္။

က်မကိုယ္ေတြ႔ေျပာရရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၄၀ က က်မရဲ့အမ အစာအိမ္နာ Gastric ulcer ျဖစ္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္ေဆးရံု (နား၊နေခါင္း၊ေဆးရံုေဟာင္း) မွာတစ္လတိတိတင္ထားၿပီး ၂နာရီတစ္ခါ ႏူးေအာင္ျပဳတ္ထားတဲ့ဆန္ျပဳတ္ပဲစားရပါတယ္။ ေဆးရံုကဆင္းလာေတာ့ အနာသက္သာတယ္ ဆိုေပမဲ့ ရွင္းရွင္းေတာ့ မေပ်ာက္ပါဘူး။ သူႀကိဳက္တဲ့ေကာက္ညႇင္းေပါင္းစား ရင္ျဖစ္ျဖစ္၊ လက္လုပ္အခ်ဥ္ စားရင္ ျဖစ္ျဖစ္ ရင္ေခါင္းကေအာင့္လာၿပီး အႏွိပ္သည္ဘုကိုရင္ေခါင္း မွာထားၿပီးေမွာက္အိပ္ထဲ့အထိခံရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းဘာေဆးမွ မေသာက္ပဲေပ်ာက္သြား တယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ အခု ေကာက္ညႇင္းေပါင္းစားလဲမနာ ေတာ့ဘူးတဲ့။ ဒါေပမဲ့သူက ေရလံုး၀ မေသာက္ဘူး။ ေရအစား ေရေႏြးၾကမ္းက်က်သာေသာက္ေလ့ ရွိ ပါ တယ္။ ေဆးေသာက္ရမွာ လည္းအလြန္ေၾကာက္တဲ့အတြက္ သူ႔ရဲ့လက္သံုးေတာ္ေဆးက ၾကက္သြန္ျဖဴပါ၊ ေခ်ာင္းဆိုးရင္ ျဖစ္ျဖစ္၊ ႏွာစီးရင္ျဖစ္ျဖစ္ ၾကက္သြန္ျဖဴတို႔စားေလ့ရွိပါတယ္။ အခုမွ သူ႔ရဲ့အစာအိမ္နာေပ်ာက္ ရ ျခင္းအေၾကာင္းကိုသိရပါတယ္။ တစ္ဆက္ထဲမွာ ျမတ္ဘုရားေဟာတဲ့ တရားေတာ္တစ္ပုဒ္ကို အမွတ္ရ မိလိုက္ပါတယ္။ တရားနာမည္အတိအက်ေတာ့ မမွတ္မိပါဘူး။ ဆိုလိုရင္းကေတာ့ နိဗၺာန္ေရာက္လိုေၾကာင္း ဘယ္လိုပဲဆုေတာင္းေပမဲ့ နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္းအက်င့္ေတြကိုမက်င့္ရင္မေရာက္ဘူး။ နိဗၺာန္ ေရာက္ ေၾကာင္းအက်င့္ေတြကိုက်င့္ရင္ေတာ့ ဆုမေတာင္းေပမဲလည္းေရာက္မွာပဲတဲ့။

က်န္းမာစြာျဖင့္ နိဗၺာန္ေသာင္ကမ္းတိုင္ေလွ်ာက္လွမ္းနိုင္ၾကပါေစ။

က်မ္းကိုး။
၁။ အစာအိမ္ေရာဂါနွင့္ကိုယ္ေတြ႔။ http://lannthit.burmapress.com/2011/06/05/294
ဗာဒံပင္မွအရြက္(မွည့္ရင့္ေနေသာအနီရြက္)ကိုသံုးခြက္တစ္ခြက္တင္ၾကိဳေသာက္ျခင္း။
၂။ ေဆးၿမီးတိုအစြမ္း အ႐ွင္ပညာသီဟာဘိဝံသ(ပဥၥနိကာယ္)။ ေမတၱာရန႔ံ။
၄။ အစာအိမ္ေရာဂါ http://komoethee.blogspot.fr/2012/07/blog-post_6.html


ဖတ္သင့္ေသာအျခားပိုစ့္မ်ားမွေကာက္ႏုတ္ခ်က္။
ခတ္နဲ႔အတူ အစားအေသာက္ျပဳလုပ္ပံု၊ စားေသာက္ပုံမ်ား ေျပာင္းလဲလာျခင္းေၾကာင့္ အစာအိမ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေရာဂါမ်ားလည္း ေျပာင္းလဲလာပါတယ္။

စားသံုးသီးႏွံမ်ားစိုက္ပ်ိဳးရာ၌ဓါတ္ေျမၾသဇာမ်ားႏွင့္ ပုိးသတ္ေဆးမ်ား သံုးစြဲၿခင္း၊ အစားအစာမ်ား တြင္ ဆုိးေဆးမ်ား အသုံးျပဳလာျခင္း၊ အလြယ္တကူ အသင့္စားသုံးႏုိင္ ေသာအစာ (Fast Food) မ်ား စားသံုးလာျခင္း မ်ားေၾကာင့္ အစာအိမ္ေရာဂါအျပင္ အျခား ေသာေခတ္ေပၚေရာဂါမ်ားျဖစ္ပြါးလာပါတယ္။

အစာအိမ္အတြင္း အျဖစ္မ်ားေသာ ေရာဂါမ်ားမွာ အစာအိမ္ေရာင္ျခင္း အစာအိမ္အနာ ႏွင့္ အစာအိမ္ကင္ဆာတို႔ ျဖစ္ပါတယ္ရင္ညႊန္႔တြင္ ပူေလာင္ေသာ နာက်င္မႈကို ခံစားရၿပီး အစာစားခ်ိန္ လြန္လွ်င္ သိသာစြာ နာက်င္ကာ အစာကို စားလုိက္ပါက သက္သာသြားလွ်င္ ၄င္းလကၡဏာသည္ အစာအိမ္အနာႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ လကၡဏာမ်ား ျဖစ္သည္။

အစာအိမ္ေရာင္ျခင္းႏွင့္ အစာအိမ္အနာျဖစ္ေသာအေၾကာင္းအရင္းမ်ား
၁။         H. Pylori ေရာဂါပုိးရွိျခင္း။
၂။         အကုိက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ားကုိ အစာမပါပဲ ေသာက္ျခင္း။
၃။         ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အရက္ေသာက္ျခင္း။
၄။         အပူအစပ္ အသုပ္ႏွင့္္ လက္လုပ္ခ်ဥ္မ်ား စားျခင္း။
၅။         အစာစားခ်ိန္ မမွန္ျခင္း။
၆။         ေကာ္ဖီ၊လက္ဖက္ရည္ ျပင္းျပင္းေသာက္ျခင္း။
၇။         စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း။
H. Pylori  ေရာဂါပိုး
အစာအိမ္ကုိ H. Pylori ပုိးကူးစက္ခံရျခင္းသည္ အစာအိမ္အနာျဖစ္ရေသာ အဓိကအေၾကာင္းအရင္း ျဖစ္ သည္။ အစာအိမ္အနာျဖစ္ေသာသူမ်ား၏ ၃၀% မွ ၆၀% တုိ႔တြင္ H. Pylori ပုိးေတြ႔ရွိရၿပီး အူသိမ္တြင္ အနာျဖစ္ေသာ သူမ်ား၏ ၇၀% ခန္႕တြင္ H. Pylori ပုိးေတြ႔ရွိရသည္။ အစာအိမ္ကင္ဆာ ျဖစ္ပြားေစမႈ တြင္ လည္း H. Pylori ပုိးသည္ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈရွိေနေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။ ၎ပုိးမ်ားသည္ အစာအိမ္ကဲ့သုိ႔ ေသာ အက္ဆစ္ ထုတ္လုပ္သည့္ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ အသက္ရွင္ေနထုိင္ႏုိင္ရန္ အတြက္ Urease Enzyme ကုိ ထုတ္လုပ္ၿပီး အစာအိမ္၏ pH ပမာဏကုိ Alkaline ျဖစ္ေအာင္လုပ္၍ အစာအိမ္အတြင္း ရွင္သန္ ေနထုိင္ၾကသည္။ H. Pylori ပုိးအမ်ဳိးအစား အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိ၍ ေရာဂါေပးစြမ္းႏုိင္ေသာ ဗီဇပါရွိမႈ ကြာျခားသျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္မႈလည္း ကြာျခား ႏုိင္ေပသည္။ဖြ႔ံၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံမ်ားတြင္ အသက္ ၂၀ ေက်ာ္ေသာ လူဦးေရ၏ ၈၀% မွာ H. Pylori ပုိး ကူးစက္ခံေနရၿပီး၊ ဖံြ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ၂၀ % မွ ၅၀ % ရွိေၾကာင္းေတြ႔ရသည္။ ေလ့လာမႈမ်ားအရလူႀကီးဘဝထက္ ကေလး ဘဝတြင္ ကူးစက္ခံရမႈ ပုိမ်ားေၾကာင္းေတြ႔ရွိရသည္။ H. Pylori ပုိးကူးစက္မႈမ်ားေစေသာ အဓိက အခ်က္ႏွစ္ခ်က္မွာ လူမႈစီးပြားေရးနိမ့္က်မႈႏွင့္ ပညာေရးနည္းပါးမႈ တုိ႔ ပင္ျဖစ္သည္။  အျခားျဖစ္ႏုိင္ေသာ အခ်က္ မ်ားမွာ အိမ္တြင္လူဦးေရမ်ားျခင္း၊ မသန္႔ရွင္းေသာပတ္၀န္း က်င္တြင္ ေနထုိင္ရျခင္း၊ မသန္႔ရွင္းေသာေရႏွင့္ အစား အေသာက္၊ ေရာဂါပုိးရွိေသာလူမ်ား၏ အန္ဖက္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႔မိျခင္းတုိ႔ျဖစ္သည္။
အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား
လူအမ်ား ေယဘုယ်အသုံးမ်ားဆုံးေဆးမ်ားမွာ အကုိက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ေဆးဆုိင္ မ်ား တြင္လည္း အကုိက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ားမွာ အေရာင္းသြက္လွေပသည္။ အရပ္အေခၚ ကုိယ္ပူက်ေဆး၊ ဖ်ားနာေပ်ာက္ေဆးမ်ားသည္လည္း အကုိက္အခဲေပ်ာက္ေဆး အုပ္စုဝင္မ်ားသာျဖစ္သည္။ အကုိက္အခဲေပ်ာက္ ေဆးမ်ား၏ ျပင္းထန္ေသာ ေနာက္ဆက္တဲြဆုိးက်ဳိးမ်ားေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္လူေပါင္း ႏွစ္ေသာင္းခန္႔  ေသဆုံးလွ်က္ရွိ သည္။
အကုိက္ခဲေပ်ာက္ေဆး (NSAID) မ်ားသည္ Prostaglandins ထြက္ရွိမႈကုိ ပိတ္ထားျခင္းျဖင့္ နာက်င္မႈ ကုိ သက္သာေစသည္။ ၎ Prostanglandins မ်ားသည္ အစာအိမ္နံရံေပၚရွိ ခၽြဲေျမွးလႊာမ်ား ေကာင္းမြန္ခုိင္ မာေနေစရန္ ထိန္းသိမ္းေပးထားသည္။ အကုိက္ခဲေပ်ာက္ေဆး (NSAID) မ်ားေၾကာင့္ Prostanglandins မ်ား နည္းလာေသာအခါ အစာအိမ္နံရံေပၚရွိ ခၽြဲေျမွးလႊာမ်ား ပ်က္စီးလြယ္၍ အစာအိမ္အနာ ျဖစ္ေပၚ ေစ သည္။ ထုိ႔အ ျပင္ အကုိက္ခဲေပ်ာက္ေဆး (NSAID) မ်ားသည္ အက္ဆစ္အေပ်ာ့ စားေလးမ်ား ျဖစ္ ေသာေၾကာင့္ အစာအိမ္နံရံ ေပၚရွိ ခၽႊဲေျမွးလႊာမ်ားကုိ တုိက္ရုိက္နည္းအားျဖင့္လည္း ပ်က္စီးေစသည္။ Asprin ကဲ့သုိ႔ေသာ ေဆးမ်ားကုိ ေန႔စဥ္ ၇၅ မီလီဂရမ္ခန္႔ ေသာက္သုံးျခင္းသည္ပင္ ျပင္းထန္ေသာ ေနာက္ဆက္တဲြဆုိးက်ဳိးမ်ား ျဖစ္သည္ကုိ ေတြ႔ရွိရသည္။အသက္အရြယ္ႀကီးျခင္း၊ အစာအိမ္အနာျဖစ္ဖူးျခင္း၊ စတီးရြိဳက္ေဆး၊ ေသြးက်ဲေဆးမ်ားႏွင့္ တဲြေသာက္ ျခင္း၊ အကုိက္ခဲေပ်ာက္ေဆး ပမာဏမ်ားျခင္း၊ အကုိက္ခဲ ေပ်ာက္ေဆး ႏွစ္မ်ဳိးသုံးမ်ဳိးတို႔ကိုတဲြလ်က္ေသာက္ျခင္းတုိ႔သည္ အစာအိမ္အနာ ျဖစ္ေစႏုိင္ေသာ အေၾကာင္း မ်ားျဖစ္သည္။
အရက္ေသာက္ျခင္း၊ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း
ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းသည္လည္း အစာအိမ္ေရာဂါကုိ ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္သည္။ ေဆးလိပ္ေသာက္သူမ်ားသည္ ေဆးလိပ္မေသာက္သူမ်ားထက္ အစာအိမ္အနာ ပုိမုိျဖစ္ပြားရုံသာမက အနာအက်က္ေႏွးျခင္း၊ ေနာက္ဆက္တဲြ ဆုိးက်ဳိးမ်ား ပုိမုိျဖစ္ပြားလြယ္ျခင္းတို႔ကုိပါ ေတြ႔ရွိရသည္။ ေဆးလိပ္မွ ထြက္ေသာ အႏ ၱရာယ္ရွိေသာ ျဒပ္ေပါင္းမ်ားသည္ အစာအိမ္ နံရံေပၚရွိ ခၽႊဲေျမွးလႊာမ်ား ပ်က္စီး လြယ္ေစသည္။
အရက္ေသာက္ျခင္းသည္ အစာေခ်ရည္ (Gastric Acid) ကုိ ပုိမုိထြက္ေစသည္။ အစာေခ်ရည္သည္ အစာအိမ္ နံရံေပၚရွိ ခၽႊဲေျမွးလႊာမ်ား ပ်က္စီးေစရာတြင္ အဓိကအခန္းမွ ပါ၀င္သည္။ အစာအိမ္ နံရံေပၚရွိ ခၽႊဲေျမွးလႊာမ်ားသည္ အစာအိမ္နံရံမ်ားကုိ အဓိက ကာကြယ္ေပးထားသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ၎ အစာအိမ္ နံရံေပၚရွိ ခၽႊဲေျမွးလြာမ်ား ခုိင္ခံမႈ အားနည္းေစေသာ အေၾကာင္းမ်ား အားလုံးသည္ အစာအိမ္အနာကုိ ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္သည္။
အစားအေသာက္မ်ားႏွင့္ အစာစားခ်ိန္
အစာအိမ္အနာျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းမ်ားတြင္ အစားအေသာက္မ်ားသည္လည္း အေရးႀကီးေသာ အခန္းက႑မွပါ၀င္သည္။ အစာမေၾကလြယ္ေသာအစာမ်ား၊ အပူအစပ္မ်ား၊ လက္လုပ္ခ်ဥ္မ်ားသည္ အစာအိမ္ကုိ ဒုကၡေပးႏုိင္ေသာ အစားအစာမ်ားျဖစ္သည္။ ေကာ္ဖီသည္ အစာမ်ဳိႁပြန္ေအာက္ပုိင္းရွိ ႂကြက္သားမ်ားကုိ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းေစသျဖင့္ ေလခ်ဥ္တက္ျခင္း ကုိပုိမုိျဖစ္ေစႏုိင္သည္။ အစာလြန္ျခင္း၊ အစာစားခ်ိန္မမွန္ျခင္းတုိ႔သည္ အစာေခ်ရည္မ်ားမွ အစာအိမ္နံရံ ခၽြဲေျမွးလႊာမ်ားကုိ ပ်က္စီးေစျခင္းျဖင့္ အစာအိမ္အနာ ျဖစ္ပြားေစႏုိင္သည္။ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားလြန္းျခင္းသည္လည္း အစာစားခ်င္စိတ္ မရွိျခင္း၊ အစာစားခ်ိန္မမွန္ျခင္း၊ ေဆးလိပ္ႏွင္႔ အရက္ ေသာက္ျဖစ္လြယ္ျခင္းတုိ႔ကုိ ျဖစ္ေစႏုိင္သျဖင္႔ အစာအိမ္အနာ ျဖစ္ပြားေစႏုိင္သည္။
အစာအိမ္ေရာင္ျခင္းႏွင့္ အစာအိမ္နာေရာဂါ လကၡဏာမ်ား
ဗုိက္နာဗုိက္ေအာင့္ျခင္း၊ ရင္ေခါင္းပူျခင္း၊ ပ်ဳိ႕ျခင္း၊ ေအာ့အန္ျခင္းႏွင့္ အစာစားခ်င္စိတ္မရွိျခင္းတုိ႔သည္ အစာအိမ္ေရာင္ျခင္းႏွင့္ အစာအိမ္အနာေရာဂါလကၡဏာမ်ားျဖစ္သည္။ ဗုိက္နာဗုိက္ေအာင့္ျခင္းသည္ ရင္ညႊန္႕ အနားတစ္၀ုိက္တြင္ျဖစ္ၿပီး ပူေလာင္ေသာ သုိ႔မဟုတ္ ကုိက္ျဖတ္ခံေနရေသာ နာက်င္မႈမ်ဳိးျဖစ္ သည္။ ေက်ာႏွင့္ ရင္ႏွင့္ ညွပ္ေအာင့္သည္ဟုလည္း လူနာမ်ားကေျပာျပတတ္သည္။ ၎နာက်င္မႈသည္ အစာစားလွ်င္ သက္သာ ျခင္း၊ ပုိဆုိးျခင္းရွိပါက အစာအိမ္ေရာဂါလကၡဏာျဖစ္သည္။
ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးမ်ား
အစာအိမ္ ေသြးေၾကာေပါက္ျခင္းသည္ အျဖစ္အမ်ားဆုံးေသာ ေနာက္ဆက္တဲြဆုိးက်ဳိးျဖစ္သည္။ အသက္ႀကီးေသာသူမ်ား အထူးသျဖင့္ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ထက္ႀကီးေသာ သူမ်ားတြင္ အစာအိမ္ေသြးေၾကာ ေပါက္ ျခင္း ပုိျဖစ္တတ္သည္။ ေကာ္ဖီေရာင္အန္ျခင္း၊ ကတၱရာေစးကဲ့သုိ႔ ၀မ္းမဲမဲသြားျခင္း တို႔သည္ အစာအိမ္ ေသြးေၾကာေပါက္ျခင္း၏ လကၡဏာမ်ားျဖစ္သည္။ အစာအိမ္ေရာဂါ လူနာမ်ား၏ ၂၀ % ေသာ လူနာမ်ားတြင္ အစာအိမ္ေရာဂါ လကၡဏာမျပဘဲ အစာအိမ္ေသြးေၾကာေပါက္ျခင္း ျဖစ္သြားသည္ကုိ ေတြ႔ရွိ ရသည္။
အစာအိမ္ေပါက္ျခင္းသည္ ဒုတိယအျဖစ္အမ်ားဆုံး ေနာက္ဆက္တဲြ ဆုိးက်ဳိးျဖစ္သည္။ အစာအိမ္ ေရာဂါ လူနာမ်ား၏ ၆ % မွ ၇% တြင္ အစာအိမ္ေပါက္ျခင္း ေနာက္ဆက္တဲြဆုိးက်ဳိး ေတြ႔ရွိရသည္။ ၀မ္းဗုိက္ ေဖာင္းလာျခင္း၊ ၀မ္းဗုိက္အထိမခံႏုိင္ေအာင္နာျခင္းတုိ႔သည္ အစာအိမ္ေပါက္ျခင္း၏ လကၡဏာမ်ား ျဖစ္သည္။ အစာအိမ္ ထြက္ေပါက္ပိတ္ျခင္းသည္ အေတြ႔ရနည္းေသာ ေနာက္ဆက္တဲြ ဆုိးက်ဳိးျဖစ္ၿပီး ၁% မွ ၂% ခန္႔ေသာ လူနာမ်ားတြင္သာ ေတြ႔ရသည္။ အစာစားၿပီးတုိင္းအန္ျခင္း၊ ဗုိက္ေဖာင္းလာျခင္း၊ ၀မ္း ခ်ဳပ္ျခင္းတုိ႔သည္ အစာအိမ္ ထြက္ေပါက္ပိတ္ေသာလကၡဏာမ်ားျဖစ္သည္။ အစာအိမ္ကင္ဆာသုိ႔ ေျပာင္း လဲျခင္းသည္ အစာအိမ္အတြင္း အနာျဖစ္ေသာေနရာ၊ H.Pylori ပုိးကူးစက္မႈ၊ အသက္အရြယ္ႀကီး ရင့္မႈတုိ႔ ေပၚတြင္ မႈတည္သည္။
ေ႐ွာင္ရန္
အစာအိမ္အနာ ျဖစ္ေပၚလွ်င္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အရက္ေသာက္ျခင္း၊ အပူအစပ္စားျခင္း၊ လက္သုပ္ခ်ဥ္ ႏွင္႔အသုပ္မ်ားစားျခင္း၊ မာေသာအရာမ်ား (ထမင္းေၾကာ္၊အေၾကာ္)၊ အကုိက္အခဲေပ်ာက္ ေဆးမ်ား၊ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ ျပင္းျပင္းေသာက္ျခင္းတုိ႔ကုိ ေရွာင္ၾကည္ရမည္။
ေဆာင္ရန္
အစာကုိ အခ်ိန္မွန္မွန္စားျခင္း၊ အစာကုိေၾကညက္စြာ၀ါးစားျခင္းတုိ႔သည္ သင္၏ အစာအိမ္က်န္းမာေရး ကုိ မ်ားစြာအေထာက္အကူျဖစ္သည္။ အနာျဖစ္ခ်ိန္တြင္ အစာေပ်ာ့ေပ်ာ့ အျဖဴထည္စားျခင္းႏွင့္ ႏြားႏုိ႔ေသာက္ ျခင္းတုိ႔သည္ အနာက်က္ျမန္ေစႏုိင္သည္။
ဘ၀ေနထိုင္မွုပံုစံ
လူတစ္ဦးမွတစ္ဦးသို႔ ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ကူးစက္ျခင္းမဟုတ္ဘဲ က်န္းမာေရးႏွင့္ မညီညြတ္ေသာ လူမႈ ဘဝ ေနထိုင္မႈဟန္ပန္မ်ားတြင္ ေနထိုင္ရျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ေရာဂါအစုအေဝးကို ကူးစက္မႈ မရွိ္ ေသာေရာဂါမ်ား (Non Communicable Diseases) ဟုေခၚသည္။ ယေန႔ကမၻာတြင္ စုစုေပါင္း ေသဆံုးမႈ၏ ၆ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ NCDs ေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ၎ေသဆံုးမႈ၏ ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲ ႏုိင္ငံမ်ား တြင္ျဖစ္သည္။ ေန႕စဥ္ဘ၀ ေနထုိင္မႈပုံစံတြင္ အႏၱရာယ္အမူအက်င့္ (Behavior Risk Factors) မ်ားျဖစ္ သည့္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ ေဆးရြက္ႀကီးငုျံခင္း၊ ကြမ္းစားျခင္း၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ မညီညြတ္ေသာ အစား အေသာက္မ်ားစားျခင္း၊ ကုိယ္ကာယေလ့က်င့္ခန္းလႈပ္ရွားမႈနည္းျခင္း၊ အရက္ကိုအလြန္အကၽႊံ ေသာက္ျခင္း တုိ႔သည္ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရးျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေပၚေစသည့္ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းမ်ား ျဖစ္သည္။
အစာအိမ္ေရာဂါသာမက အျခားေသာေရာဂါမ်ား မခံစားရေစရန္ ေဆးလိပ္လံုးဝမေသာက္၊ အရက္ ကို လံုးဝမျဖတ္ႏိုင္သည့္တိုင္ အရက္ကိုခ်င့္ခ်ိန္ေသာက္၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ ေလ့က်င့္ခန္းကို ေန႔စဥ္နာရီ ဝက္ခန္႔ မွန္မွန္လုပ္ျခင္း၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ညီညြတ္ေသာ အစားအေသာက္မ်ားစားျခင္းဆိုေသာ ဘဝေနထိုင္မႈပံုစံ’ (Life Style) ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႔လိုသည္။ အထူးသျဖင့္ ေန႔စဥ္စားသံုးသည့္ အစား အေသာက္ မ်ားတြင္ သရက္သီးမွည့္၊ သေဘၤာသီးမွည့္စေသာ အဝါေရာင္သစ္သီးမ်ား၊ ဒန္႔သလြန္ရြက္၊ ကန္စြန္းရြက္စသည့္ အစိမ္းရင့္ေရာင္ ဟင္းရြက္မ်ား၊ ေရႊဝါကန္စြန္းဥ၊ မုန္လာဥနီ စေသာ အဝါေရာင္ႏွင့္ အနီေရာင္ သစ္ဥသစ္ဖုမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ၿပီး ေဖာေဖာသီသီ စားသံုးသင့္သည္။ အဆီမ်ိဳးစံုကို တတ္ႏိုင္သမွ် ဆင္ျခင္၍စားရမည္။ ၾကက္ဥ၊ ေထာပတ္၊ အသည္း၊ ေက်ာက္ကပ္စသည့္ ျပည့္ဝဆီမ်ားသည့္ အစာမ်ားကို တတ္ႏိုင္သမွ်ေရွာင္သင့္သည္။ အငန္ကို ဆင္ျခင္ၿပီး အိုင္အိုဒင္းဆားမ်ားကိုသာစားရမည္။ အခ်ိဳရည္ကို လည္း တတ္ႏိုင္သမွ် ေရွာင္ရမည္။ သို႔မွသာ ကူး စက္ မဟုတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ၊ မသန္မစြမ္းျဖစ္မႈႏွင့္  အရြယ္မေရာက္မီ ေသဆံုးမႈမ်ား ေလ်ာ့နည္းလာမည္ ျဖစ္ပါ ေတာ့ သည္။
ေန၀င္းေအာင္

အစာအိမ္ေရာဂါ http://komoethee.blogspot.fr/2012/07/blog-post_6.html

ဗက္တီးရီးယား ေၾကာင့္ဆိုုတာကိုုေတြ ့တဲ့အတြက္ ဗက္တီးယီးယားကိုုသတ္တဲ့ ပိုုးသတ္ေဆးတမ်ိဳးကိုု တလေလာက္တိုုက္ေတာ့မွ လံုုး၀ ေပ်ာက္ကင္းသြားတယ္။ ဂ်ပန္ ဆရာ၀န္တေယာက္က လည္း က်ေနာ္ ရဲေဘာ္တေယာက္ကိုုဒီလုုိနည္းမ်ိဳး နဲ ့ကုုသေပးလိုု ့လုုံး၀ေပ်ာက္သြားတယ္လိုု ့ဆုုိတယ္။ သူက ဗိုုက္ေအာင့္ လုုိ ့ ဂ်ပန္ဆရာ၀န္ကိုုျပတဲ့အခါမွာ ဆရာ၀န္က သြားဆိုုက္ဆရာ၀န္ဆီကိုု သြားျပီး သြားေတြကိုု ျခစ္ ထုုတ္ ျပစ္ဖိုု ့  ညြန္ၾကားလိုုက္ပါတယ္။ သြားေတြၾကားမွာ ဗက္တီးယီးယားရိွေနတယ္။ က်ေနာ္တိုု ့ျမန္မာ အမ်ား စုုက သြားကိုု ျခစ္ထုုတ္ေလ့မရိွပါ။ တခ်ိဳ့က ပိုုက္ဆံရိွေသာ္လည္း နစ္ ၃၀ မွ တခါျခစ္ၾကတယ္လိုု ့သိရပါ တယ္။  ထိုုင္းနိင္ငံမွာ တနစ္တခါေလာက္ ျခစ္ၾကတယ္။ အေမရိကန္တိုု ့ဂ်ပန္ မွာေတာ့ ၆ လ တခါျခစ္ ပါတယ္။  သြားထဲမွာ ခိုုေအာင္းေနတဲ့ဗက္တီးယီယားက ညဖက္အိပ္ခ်ိန္မွာ သေရနဲ့အတူ ဗိုုက္ထဲကိုု၀င္ ပါတယ္။ 

 

2 comments:

  1. မမျမတ္ေရ
    ေက်းဇူးတင္လုိက္တာ jas ကခုအစာအိမ္ျဖစ္ေနတာ
    ၂လေက်ာ္ျပီေရွ႕လထဲမွာ အစာအိမ္ထဲ ကင္မရာထည္႔ရုိက္ဖုိ႔ေဆးရုံက
    ရက္ခ်ိန္းယူထားျပီးသာပါ....ခုလုိေလးေတြရွင္းျပေတာ႔၀မ္းသာလုိက္တာ
    ဆံျပဳတ္စာေနရတာပဲ ၁လေက်ာ္ေနျပီ..အရင္ကေတာ႔ ေကာ္ဖီ
    မုန္ညင္းခ်ဥ္-သေဘာၤသီးေထာင္း-အဲတာေတြအရမ္းကုိစားတယ္ၾကိဳက္တဲ႔
    အစားေတြကလဲ ပူစပ္ဖန္ေတြပဲဆုိေတာ႔ဒုကၡေရာက္လုိက္တာ
    ခုေတာ႔ ေရေႏြးၾကမ္းလဲေသာက္တယ္
    jasmine tea - green tea အဲတာေတြကေသာက္တတ္လုိ႔ေတာ္ေသးတယ္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္လဲ
    ေန႔တုိင္းစားပါတယ္ ေနာက္ျပီးဗုိက္ထဲကလုံး၀မနာဘူး
    ရင္ေခါင္းေအာင္႔တာပဲ ေရေတာင္မေသာက္ႏုိင္ဘူး
    စစျဖစ္တဲ႔အခ်ိန္ကေပါ႔ ဘာပဲစားစား ရင္ေခါင္းထဲကနာတယ္
    တခါတေလ အန္ခ်င္တယ္ မူးတယ္ ကုိယ္တုိင္အစာအိမ္ျဖစ္မွန္းေတာင္မသိဘူး ေဆးခန္းကမသက္သာလုိ႔ေဆးရုံကုိေရာက္မွ နဲနဲသက္သာတယ္ ခုေတာ႔အစာေပ်ာ႔ေပ်ာ႔ေလးေတြစားေနတယ္ ေကာင္ညင္းအရမ္းၾကိဳက္
    လုိ႔စိတ္ညစ္ေနတာ အိမ္ကပုိ႔ေပးထားတဲ႔ငခ်ိပ္ေတြေပါင္းစားခ်င္ေနျပီ
    ေဆးလိပ္အရက္မေသာက္ပါဘူး တခါတေလ၀ုိင္ေသာက္တယ္
    ခုမေသာက္တာပဲ ၃-၄လေလာက္ရွိေနပါျပီ
    ေကာ္ဖီလဲအမ်ားၾကီးမေသာက္ေတာ႔ဘူး
    ရဲယုိရြက္ဒီနားမွာေပါတယ္ အဲတာေလးမ်ားမ်ားစားပါ႔မယ္ၾကိဳက္လဲၾကိဳက္ပါတယ္
    ေက်းဇူးပါမမျမတ္ေရ.......
    ဘုရားသခင္ရဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းမႈေအာက္မွာ
    ခ်မ္းေျမ့ပါေစရွင္

    ReplyDelete
  2. Hi your blogs looks so impormative and interesting.would you come and visit us back too
    http://ads.com.mm/?cid=4fd9a687e4b0fa6db841e34f&utm_campaign=ads_mm_lb_blog_mgesc&utm_source=ads_lb_blog&utm_medium=lb_blog

    ReplyDelete