:include data='blog' name='google-analytics'/>

Wednesday, June 13, 2018

ခ်စ္တတ္ရဲံလား ?


  ခ်စ္ခ်စ္ဆိုတာမီးယပ္နဲ႔ သားဖြားအထူးကုဆရာ၀န္ႀကီးနဲ႔ ခြဲစိပ္အထူးကု ဆရာဝန္ႀကီး တို႔ရဲ႕တစ္ဦးတည္းေသာသမီးေလးပါ။ ခ်စ္လြန္းလို႔နံမည္ေတာင္ မေခၚရက္လို႔ ခ်စ္ခ်စ္လို႔ သာ အမည္တြင္ခဲ့ပါတယ္။ ခ်စ္ခ်စ္ရဲ့အေဖနဲ႔ အေမတို႔တစ္လွည့္ဆီ နိုင္ငံရပ္ျခား ပညာေတြသြား ဆည္းပူးေနရတာမို႔ သားသမီး မယူနိုင္ေသးပဲဆိုင္းငံထားခဲ့ရတာ။

  ေနာက္ဆံုး ေမေမနိုင္ငံျခားကျပန္လာလာခ်င္းေမြးခဲ့ရတဲ့ အဖိုးတန္ခ်စ္သမီးေလးပါ။ မိဘႏွစ္ပါးအခ်စ္ပိုလိုက္တာမ်ားကေတာ့ သမီးကို ေလစိမ္း တိုက္မွာ ျခင္ကိုက္မွာစိုးလို႔ အထူးျခင္လံု အခန္းမွာထားတာပါ။ ေလမခ ေနမခ ေရႊေပၚ ျမတင္ပါ။ အိမ္မွာကူညီေပးတဲ့ ခေလးမေလးေတြေတာင္ ခ်စ္ခ်စ္နားမကပ္ရပါဘူး။

  မိတ္ေဆြေတြကလည္း ဆရာ၀န္အသိုင္းအ၀ိုင္းကဆိုေတာ့ သူတို႔ေဆးရံုကပါလာတဲ့ ေရာဂါေတြကူးမွာစိုးလို႔ မခ်ီမပိုးေအာင္လို႔ သမီးေလး အိပ္ေနတယ္ဆိုၿပီးညာ ေျပာရတာက လည္း  အခါခါပါ။

   မိခင္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ခ်စ္ခ်စ္ကိုႏို႔ခ်ိဳတိုက္ေကၽြးခ်င္ေပမဲ့ ေဆးရံုတာ၀န္ က တစ္ဖက္၊ ေဆးေက်ာင္းမွာစာသင္ရတာကတစ္ဘက္မို႔ မအားလပ္ပါဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေဆးရံုကေရာဂါ ေတြလည္းသမီးေလးကိုကူးမွာစိုးပါတယ္။

  ဒီလိုနဲ႔ တစ္ေန႔မွာေတာ့ ေတာက ငယ္ေၾကာက္အေဒၚ သမီးေလးကိုၾကည့္ရေအာင္ ေရာက္လာပါတယ္။ က်မဘာမွမေျပာနိုင္ခင္၊ မတားနိုင္ခင္ သမီးေလးရဲ့ အခန္းထဲ၀င္သြားၿပီး သမီးေလးကို အျပင္ခ်ီထုတ္လာပါတယ္။ ပါးစပ္ကလည္း ညီးတို႔က ခေလးကိုအေမွာင္ထဲမွာ ထားထားတယ္၊ ေလေကာင္းေလသန္႔လည္းမရဘူး။ ခေလးဆိုတာေျမထိမွ က်န္းမာတာတဲ့။

   သမီးေလးကိုေတြ႔လိုက္တဲ့ ခဏမွာေတာ့ က်မမ်က္စိေတြ မူးမိုက္သြားပါေတာ့တယ္။ သမီးေလး တစ္ကိုယ္လံုး၀ါေနပါတယ္။ သမီးေလးကို ခ်က္ခ်င္းေဆးရံုေခၚသြားၿပီး ေသြး ေကာင္း ေတြနဲ႔ သမီးေလးရဲ့ ၀ါေနတဲ့ေသြးေတြေျပာင္းလဲကုသ (exchange transfusion) ပါတယ္။

  သမီးကိုယ္ ထဲကေသြးေတြကေတာ့၊ အ၀ါေရာင္အဆိပ္ေတြမရွိေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အ၀ါေရာင္အဆိပ္ေတြက သမီးရဲ့ႏုနယ္တဲ့ ဥေဏွာက္ကို ေရာက္သြားၿပီး ဖ်က္စီးလိုက္တာ မို႔ သမီးေလးဘ၀ ဆံုးရပါၿပီ။ သမီးေလးတစ္ဘ၀လံုး ဥေဏွာက္ပ်က္ေနတဲ့ ေရာဂါသည္မေလး ဘ၀နဲ႔ ေနရေတာ့ မွာပါ။ က်မဘယ္လိုေျဖရပါ့မလဲ။ က်မသမီးေလးလို ဘ၀မဆံုးၾကရေအာင္ ဒီပညာေပးေဆာင္းပါးေလးကိုေ၀ငွရင္ ခ်စ္ခ်စ္လိုဘ၀နဲ႔ က်မလို ဘ၀မ်ိဳးမေရာက္ၾကပါေစနဲ႔လို႔ ဆုေတာင္းလိုက္ပါတယ္။

   ခ်စ္ခ်စ္လိုေမြးကာစ ခေလးေတြအသား၀ါတာကို(Neonatal jaundice) နီရိုေနတဲ ဂၽြန္တစ္ လို႔ေခၚပါတယ္။ ေမြးကာစ ခေလးငယ္ေတြ၊ အထူးသျဖင့္ လမေစ့ပဲေမြးတဲ့ခေလးေတြ မွာ ေမြးၿပီးတစ္ပတ္ေလာက္မွာ အသားအနည္းငယ္ ၀ါ” တတ္ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ့အသဲက ေကာင္းေကာင္း မဖြံ႔ၿဖိဳးေသးတဲ့ အတြက္ ကိုယ္ထဲကေသြးဥနီအေသေတြကထြက္လာတဲ့ အ၀ါေရာင္အဆိပ္ေတြကို မေခ်ဖ်က္နိုင္ေသးလို႔ပါ။ အသက္နည္းနည္းရလာတာနဲ႔အမွ် အသဲ လည္းႀကီးထြားလာၿပီးသူ႔လုပ္ငန္းကို ေကာင္းေကာင္းေဆာင္ရြက္နိုင္တဲ့အခါ အ၀ါေရာင္ေတြ တစ္ျဖည္းျဖည္း ေပ်ာက္သြားပါတယ္။

  အသား၀ါတာကို သဘာ၀အလင္းေရာင္မွာမွျမင္နိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္မီးေရာင္ ေအာက္ မွာမျမင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္အခ်စ္ပိုၿပီး မီးေရာင္ေအာက္မွာ ထားခဲ့တဲ့သမီးေလးရဲ့အသားေတြ ၀ါတာ က်မသတိမထားမိခဲ့ပါဘူး။

  ကိုယ္ခႏၶာရဲ့ ေသြးထဲကအဆိပ္ေတြဥေဏွာက္ထဲမေရာက္ ေအာင္တားဆီးတဲ့ (Blood Brain Barrier) ဆိုတာရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီကာဗါ (Barrier) ကေမြးကာစ ခေလးေတြမွာသိပ္ မဖံြ႔ၿဖိဳး ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္အ၀ါေရာင္အဆိပ္ေတြခေလးရဲ့ဥေဏွာက္ကိုေရာက္သြားၿပီးဖ်က္စီးလို႔ ကာနစ္တရက္ (Kernicterus) ေခၚတဲ့ခ်စ္ခ်စ္လို ဥေဏွာက္ပ်က္တဲ့ ဘ၀ေရာက္ရ ပါတယ္။ လူႀကီးေတြမွာေတာ့(Blood Brain Barrier) ေကာင္းတာေၾကာင့္ အ၀ါေရာင္အဆိပ္ေတြ သိပ္ မ်ားလာလို႔အသားေတြ ဆႏြင္းခဲလိုသာ ၀ါ” သြားမယ္ ဥေဏွာက္ကိုေတာ့မေရာက္နိုင္လို႔ ဥေဏွာက္ပ်က္တဲ့ ေရာဂါ မျဖစ္ပါဘူး။

  (Neonatal jaundice)က၊ လမေစ့ပဲ ေမြးတဲ့ခေလးေတြအျပင္ အေမႏို႔မတိုက္တဲ့ ခေလးေတြမွာအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အေမနို႔က နို႔ဘူးေတြလို နို႔မ်ားမ်ားမထြက္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အေမနို႔ တိုက္တဲ့ခေလးေတြဟာ ဗုိက္မ၀လို႔ ခဏခဏစုိ႔ပါတယ္။ နို႔စုိ႔တဲ့အခါ ကေလးရဲ့ အူလမ္းေၾကာင္း လႈပ္ရွား (bowel movement) ပါတယ္။ နို႔ခဏခဏ စုိ႔တဲ့ခေလးမွာ အူလမ္းေၾကာင္းလႈပ္ရွားမႈမ်ားလို႔ အဆိပ္၀ါေတြကို ၀မ္းက ပိုမိုစြန္႔ျပစ္ နိုင္ပါတယ္။

   ေမြးကာစခေလးေတြရဲ့ အူေတြမွာ ပိုးေတြမရွိေသးပါဘူး။ သဘာ၀အူပိုးမ်ားလို႔ေခၚတဲ့ က်မတို႔အူထဲမွာရွိတဲ့မိတ္ေဆြပိုးေတြ (Bacterial flora) က အူထဲကိုေရာက္လာတဲ့ အဆိပ္၀ါ ေတြကိုေခ်ဖ်က္ေပးပါတယ္။

  ေမြးစခေလးေတြမွာတစ္ျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ပတ္၀န္က်င္ကပိုးေတြစားမိၿပီး (Bacterial flora) ေခၚတဲ့မိတ္ေဆြပိုးေတြအူထဲကိုေရာက္လာပါတယ္။ သမီးကိုအခ်စ္ပိုၿပီး၊ ပိုးမ၀င္ေအာင္ ဂရုစိုက္တာလြန္သြားလို႔ မိတ္ေဆြပိုးေတြရဲ့ အဆိပ္၀ါေတြကို ကူညီေခ်ေပးျခင္းကိုလည္း မရခဲ့ တာေၾကာင့္ အဆိပ္၀ါ ေတြရက္ပိုင္းအတြင္းမွာ မ်ားလာၿပီးဥေဏွာက္ထဲေရာက္ကုန္တာပါ။

   ေစာေစာက ၀ါတာကုိသိရင္(အဆိပ္၀ါေတြဥေဏွာက္ထဲမေရာက္ခင္) ခေလးကိုေန အလင္းေရာင္မွာထားျခင္း (၀ါ) အျပာေရာင္မီးေရာင္ေအာက္မွာ ထားျခင္း( Phototherapy) ျဖင့္ အဆိပ္၀ါေတြကိုေခ်ဖ်က္နိုင္ပါတယ္။

     ၎အျပင္ အရည္ (၀ါ) ႏို႔မ်ားမ်ားတိုက္ေပးျခင္းတို႔ ျဖင့္ လြယ္ကူစြာကုသနိုင္ပါ တယ္။ အခုေတာ့

အျပင္ပန္းၾကည့္ရင္၊ အခ်စ္လြန္လို႔ မေရာက္သင့္တဲ့ ဒုကၡေရာက္ရတယ္ေပါ့။ တကယ္ ကေတာ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာဆိုတဲ့ မင္းသားေခါင္းစြပ္ထားတဲ့၊ ေလာဘ၊ တဏွာ ဆိုတဲ့ အမိုက္တိုက္က ေမေမတတ္သိထားတဲ့ ေလာကီေဆးပညာေတြကိုဖံုးလို႔ျဖစ္ရတာပါ။





ဥေဏွာက္ေအာက္ပိုင္းတြင္အ၀ါေရာင္အဆိပ္မ်ားစြန္းေနပံု။






Tuesday, June 12, 2018

ေရာဂါေဗဒဆရာ၀န္ၾကီးလား ? တိရိစၦန္ကုဆရာ၀န္လား ?

လြန္ခဲ့ေသာနွစ္မ်ားစြာက ေအာက္ျမန္မာျပည္ DMR (Department of Medical Research) ေရာဂါဗဒ ဌာန (Pathology Research Division ) မွာတာ၀န္က်ေနတုန္း ငါးေတြရ့ဲကိုယ္မွာ အကြက္ကြက္နဲ႕ေရာဂါေတြျဖစ္ျပီးလူေတြ ေၾကာက္လန္႔ျပီး ငါးမစားရဲ ျဖစ္ၾကေတာ့ Director General (DG) ဆရာ၀န္ၾကီး က ေရာဂါေဗဒ ဌာန၊ပိုမြားေဗဒဌာန (Bacteriology) နဲ႔ ဗိုင္းရပ္စ္ (Virology) က ဌာနခြဲမွဳး (Deputy Director) ေတြ ကိုေခၚျပီး ငါးေတြမွာ လူကိုကူးဆက္မဲ့ ေရာဂါေတြ၊ ပိုးေတြ ရွိမရွိစစ္ခိုင္းပါတယ္။ တကယ္က ဒါေတြက တိရိစၦာန္ဆရာ၀န္ေတြ တတ္သိျပီး၊သူတို႕နဲ႕ဆိုင္တာေလ။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ့္ဆရာကခိုင္းေတာ့လည္း တတ္သေလာက္လုပ္ၾကရတာေပါ့။ လူကိုကူးဆက္နိုင္တဲ့  ေရာဂါေတြ၊ ပိုးေတြမရွိဘူးဆိုတဲ့အေျဖရေတာ့ DG ဆီ သြားသတင္းေပးၾကပါတယ္။ DG လည္း၀မ္းသာအားရျဖစ္ျပီး သက္ဆိုင္ရာကတဆင့္ လူထုကို အႏၱရယ္မရွိေၾကာင္း ငါးေတြကိုစိတ္ခ်စြာစားသံုးနို္င္ေၾကာင္း အသိေပးျပီး က်မတို႕ကိုလည္းသူ႕အိမ္မွာ ငါးမ်ားမ်ားနဲ႔ခ်က္ထားတဲ့ မုန္႔ဟင္းခါးနဲ႕ဇည့္ခံခဲ့ပါတယ္။

ငါးျပႆနာျဖစ္ျပီးေတာ့ ပထမဦးဆံုးအၾကိမ္ ၾကက္ေရာဂါေတြ ျဖစ္ျပန္ပါတယ္။ ဒီတခါလဲ DG က သူ႕လက္ေအာက္က Pathology ,Bacteriology and Virology ဌာနမွဳးေတြေခၚျပီး စမ္းသပ္ခိုင္းျပန္ပါတယ္။ ငါးျပႆနာလိုပဲ။ စားသံုးသူလူထုအတြက္အႏၱရယ္မရွိဘူးဆိုတဲ့အေျဖကို DG ကိုသြားေျပာၾကေပမဲ့ ဒီတခါေတာ့ ထင္ထားတဲ့ ၾကက္သားဒါန္ေပါက္ေတာ့ မစားရပါဘူး။

ေနာက္တခါထူးထူးျခားျခားကံထူးတာကေတာ့ က်မတစ္ေယာက္ထဲပါ။ ျပႆနာက သစ္ေတာ၀န္ၾကီးက
ဆင္ျဖဴေတာ္စီမံကိန္းကို Artificial insemination နဲ႕လုပ္ခ်င္ပါတယ္တဲ့၊ ေအာင္ျမင္ရင္ ဆင္ေမြးျမဴေရးလုပ္ျပီးနိုင္ငံျခားကိုေရာင္းစားမယ္တဲ့ အဲ့ဒီအတြက္ ဆင္ရဲ့ သုတ္ပိုး (sperms) ေတြ က်န္းမာျခင္းရွိမရွိ စစ္ေဆးေပးပါတဲ့။ ျမတ္စြာဘုရား ! က်မအေနနဲ႕လူ sperms ေတြကိုသာ sterility test အေနနဲ႕စစ္ဖူးတာ ဆင္ရဲ့ sperms ေတာ့ စစ္ဖို႔ေနေနသာသာ စဥ္းေတာင္မစဥ္းစားဖူးဘူး။ အင္း ဒါေပမဲ့ သူ႕ဆန္စားရဲမွဆိုသလို ခိုင္းလာေတာ့လည္းလုပ္ရမွာေပါ့။  ဒါေပမဲ့ တိရိစၦာန္ဆရာ၀န္ယူလာတဲ့ ဆင္ရဲ့ sperms ေတြကို မွန္ဘီးလူးေအာက္မွာၾကည့္လိုက္ေတာ့ လားလား ! အရြယ္ေရာ္၊ ပံုသ႑န္ေရာ္၊ လွဳပ္ရွားမွဳ႕ ေရာ္အားလံုး လူအတိုင္းျဖစ္ေနပါတယ္။ မေျပာရင္ လူ sperms နဲ႔ေတာင္မခြဲနိုင္ပါဘူး။ ပံုျပင္ထဲက လူမင္းသမီးနဲ႕ေျခသ့ၤ ညားျပီး လူမင္းသားေမြးတယ္ဆိုတာတကယ္လား ?

ကံေကာင္းေထာက္မစြာ အဲ့ဒီတခါပဲ စစ္ေဆးေပးရျပီးေနာက္မစစ္ရေတာ့ပါဘူး။ ဆင္ေတြကအလြန္အရွက္အေၾကာက္ၾကီးတယ္တဲ့ လူျမင္ရာမွာဘယ္ေတာ့မွ မဖြယ္မ၇ာမလုပ္ဘူးတဲ့။ ကိုယ္ခႏၶာကလဲၾကီးေတာ့ Artificial insemination လုပ္လို႕မရဘူးတဲ့ ၊ဒါေၾကာင့္ ၀န္ၾကီးရဲ့ အၾကံၾကီးကိုစြန္႕လႊတ္လိုက္ၾကရတယ္တဲ့။ မျမင္ရတဲ့ ဆင္ေတြကို အေ၀းကေန ေက်းဇူးတင္မိပါတယ္။

Sunday, June 10, 2018

အသဲအဆီဖုံးေရာဂါ (Fatty liver disease)

ဒီေရာဂါမွာအသဲက နဂိုနီညိဳေရာင္ကေန အဆီေတြမ်ားလာျပီးအ၀ါေ၇ာင္ျဖစ္လာတဲ့အျပင္အရြယ္ပါၾကီးလာပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြါးရျခင္းအေၾကာင္းေပၚမူတည္ျပီး ႏွစ္မ်ိဳးခြဲပါတယ္။ တစ္မ်ိဳးကအမ်ားသိၾကတဲ့အတိုင္း အရက္ေသစာ (ဘီယာ အပါအ၀င္) ေသာက္စားမွဴေၾကာင့္ျဖစ္ျပီးက်န္တဲ့တစ္မ်ိဳးကေတာ့ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာေသေသခ်ာခ်ာမသိပါဘူး။ ဒုတိယမ်ိဳးကို လူလတ္ပိုင္းအမ်ိဳးသမီးမ်ား၊အ၀လြန္သူမ်ား။ ဆီခ်ိဳေရာဂါ၊ေသြးတိုးေ၇ာဂါရွိသူမ်ား၊ေသြးတြင္းအဆီမ်ားသူမ်ား၊အသဲေရာင္ေရာဂါပိုးရွိသူမ်ားမွာအမ်ားဆံုးေတြ႕ရပါတယ္။

အသဲက အရက္အပါအ၀င္ စား သာက္လိုက္တဲ့ အစားအစာေတြကို ကိုယ္ခႏၶာအတြက္လိုအပ္တဲ့စြမ္းအင္ေတြရဖို႕ ေျခဖ်က္ေပးရပါတယ္။ အရက္ကိုေျခဖ်က္တဲ့အခါမွာ ေဘးထြက္ပစၥည္းအျဖစ္အသဲကိုဒုကၡေပးေသာအရာမ်ားထြက္လာပါတယ္။ အဲ့ဒီပစၥည္းေတြက အသဲဆလ္မ်ားကိုဖ်က္ဆီးပါတယ္။ကိုယ္ခံအားကိုက်ဆင္းေစပါတယ္။အသဲေရာင္ျခင္းကိုျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္သူမ်ား၊ႏွစ္ရွည္လမ်ာစြာအရက္ေသာက္သူမ်ားမွာ အသဲအဆီဖုံးေရာဂါ (Fatty liver disease)ျဖစ္ၾကပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ အသဲအဆီဖုံးေရာဂါ ဟာ အရက္ရဲ့ပထမဦးဆံုးေသာေရာဂါတစ္ခုပါ။ အရက္ကိုဆက္ေသာက္မယ္ဆိုရင္ အသဲေျခာက္ေ၇ာဂါ (cirrhosis) ၊ အသဲေရာင္ေရာဂါ (Hepatitis) နဲ႕ေနာက္ဆံုးမွာ အသဲကင္ဆာအထိျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

အသဲအဆီဖုံးေရာဂါ ဟာ ဘာေရာဂါလက္ခဏမွ မျပတဲ့ အသံတိပ္ ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ေနေၾကာင္းကို အေၾကာင္းတစ္ခုခုေၾကာင့္ ဆရာ၀န္က ၾကီးေနတဲ့အသဲကိုစမ္းမိျခင္း၊ အသဲေကာင္းမေကာင္းေသြးစစ္ျခင္း (liver function test, liver scan, abdominal ultrasound)  စတာေတြမွာ အမွတ္မထင္ေတြ႕ရွိၾကပါတယ္။ ဒီေရာဂါအတြက္ေဆးမရွိပါဘူး။ အေကာင္းဆံုးကုသနည္းက အရက္ျဖတ္ျခင္းပါ။ အစားအေသာက္အေနအထိုင္ေျပာင္းလဲျခင္းကလဲ ေရာဂါကိုသက္သာေစပါတယ္။
၁။ သန္႕ရွင္းလတ္ဆပ္သည့္ အသီး၊အရြက္၊အႏွံမ်ားစားသံုးျခင္း။
၂။ အသဲေရာင္ေရာဂါမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္း။ တုတ္ေကြးစေသာကူစက္ေရာဂါမ်ားမျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္း။
၃။ ကိုယ္လက္လွုပ္ရွားျခင္း။
၄။ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့ခ်ျခင္းတို႕ျဖစ္ပါတယ္။

PS
Foie gras (Foie= Liver, gras= fat) ကျပင္သစ္ေတြရဲ့ အဖိုးတန္အစာတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ဘဲ (၀ါ)
ဘဲငန္းေတြကို ပိုက္မ်ားထိုးသြင္း၍ တစ္ေန႕ႏွစ္ၾကိမ္ အစာ အဆမတန္ ၁၃ ရက္ေၾကြးျပီး ရေသာ အဆီႏွင့္ျပည့္ျပီးနဂိုထက္ ၁၀ ဆၾကီးလာေသာအသဲ ကိုေခၚပါတယ္။ ဒီနည္းကို BC 2500 ကတဲကအီဂ်စ္တြင္ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာနည္းျဖစ္တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။ ယခုအခါ တိရိစၦာန္ခ်စ္သူမ်ားအဖြဲ႕ကတိရိစၦာန္ညွင္းဆဲမွဳ႕ေၾကာင့္ ဆႏၵျပၾကပါတယ္။ အခ်ိဳ႕နို္င္ငံမ်ားကတင္သြင္းျခင္းကိုပိတ္ပင္ၾကပါတယ္။





Saturday, June 9, 2018

အစာအိမ္ေရာဂါသည္မ်ားအတြက္သတင္းေကာင္း။

Helicobacter pylori ဘက္တီးရီးယားပိုးကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္တြင္ ၾသစေတးလ်ာသိပၸံပညာရွင္ ႏွစ္ဦးျဖစ္သည့္ Dr Barry Marshall နဲ႔ Dr Robin Warren တို႔ အစာအိမ္ေရာင္ေရာဂါ (gastritis) နဲ႔ အစာအိမ္အနာ (stomach ulcer) တို႔မွာပထမဦးဆံုးရွာေဖြေတြ႔ရွိၿပီး ဒီဘက္တီးရီး ယားပိုးေၾကာင့္ အစာအိမ္ေရာဂါမ်ားျဖစ္ပြါးလာေၾကာင္းေတြ႔ရွိသျဖင့္ ၂၀၀၅ တြင္ နိဘယ္ဆုမ်ား ထိုက္တန္စြာရရွိခဲ့ပါတယ္။

          က်မတို႔ေဆးေက်ာင္းသူဘ၀ (လြန္ခဲ့တဲ့အႏွစ္ ၅၀ ေက်ာ္) က အစာအိမ္အနာ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ရ တယ္ဆိုတာ ေသေသခ်ာခ်ာမသိခဲ့ၾကပါဘူး။ အစာအိမ္အနာျဖစ္သူမ်ားရဲ့ ေနပံုထိုင္ပံု စားပံုေသာက္ပံု စတာေတြနဲ႔ အစာအိမ္အနာပိုဆိုးေစတဲ့အေၾကာင္းေတြကိုသာသိ ခဲ့ၾကတာမို႔ ေဆးကုသရာမွာလည္း ေရာဂါမသိေတာ့ ေဆးမရွိ ဆိုတာလို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ မကုသနိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ယခုဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆို တာသိၿပီမို႔ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ကုသနိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

          H. pylori ပိုးဘယ္လိုကူးဆက္ျပန္႔ပြါးတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ တိတိက်က်မသိေသး ပါဘူး။ ျဖစ္နိုင္ တာက ပိုးပါေသာေရနဲ႔ အစာေတြကတစ္ဆင့္ကူးဆက္တယ္လို႔ယူဆပါတယ္။ ေရာဂါပိုးရွိသူရဲ့ တံေတြးမွာ ပိုးမ်ားကိုေတြ႔ရတဲ့အတြက္ တိုက္ရိုက္နည္း ဥပမာ ပါးစပ္ျခင္း စုပ္နမ္းျခင္းမွလည္းကူးဆက္နိုင္တယ္လို႔ ယူဆ ၾကပါတယ္။ ကမၻာ့လူဦးေရရဲ့ ၅၀% မွာပိုးေတြရွိေန တာေတြ႔ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲတိုင္းျပည္  ေတြမွာပိုမိုေတြ႔ရွိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပိုးရွိတဲ့ သူတိုင္းမွာ အစာအိမ္ေရာဂါလကၡဏာမျပပါဘူး။ ၁၀-၂၀% မွာသာအစာအိမ္ေရာဂါလကၡဏာမ်ားေတြ႔ရၿပီး၊ ၁-၂% သာ ကင္ဆာအထိတိုးတက္ျဖစ္ပြါးတာ   ေတြ႔ရပါ  တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပိုးက ေရာဂါျဖစ္ကာစမွာသာ အေရးပါၿပီး အစာအိမ္ေရာဂါမွ ကင္ဆာျဖစ္ေအာင္ မလုပ္နိုင္ဘူး လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။
         
Helicobacter pylori ဟာအစာအိမ္မွထုတ္ေသာ ကားရဲ့ ဘက္ထရီ နီးပါးျပင္းတဲ့ အက္စစ္ထဲမွာ ေနတိုင္တာဟာ အက္စစ္ကိုေျခဖ်က္နိုင္တဲ့အင္ဇိုင္းထုတ္လုပ္နိုင္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ အင္ဇိုင္း ေၾကာင့္ အက္စစ္ကိုေျခဖ်က္နိုင္တဲ့အျပင္ အစာအိမ္မွာရွိတဲ့ဆဲလ္ ေတြကိုလည္း ေသေစနိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစာအိမ္ေရာင္ျခင္းနဲ႔ ၾကာလာတဲ့အခါမွာ အစာအိမ္မွာအနာ ျဖစ္ေစပါတယ္။

          အစာအိမ္ထဲမွာျဖစ္တဲ့အနာကို အစာအိမ္နာ (stomach ulcer) လို႔ေခၚၿပီး၊ အစာအိမ္နဲ႔ဆက္တဲ့ ပထမဦးဆံုး အူသိမ္ပိုင္း (Duodenum) ဒူအိုဒီနန္ မွာအနာျဖစ္ရင္ အူသိမ္အနာ (Duodenal ucler) လို႔ေခၚ ပါတယ္။ ျမန္မာအမ်ားစုကေတာ့ အစာအိမ္ေရာဂါ လို႔သာေျပာၾကပါတယ္။

          အစာအိမ္အနာ ဆိုတာ လက္မွာျဖစ္တဲ့အနာလိုပါပဲ ဒါေၾကာင့္ ”အနာေပၚဒုတ္က် ” ဆိုတာလို ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊အရက္ေသာက္ျခင္း၊လက္လုပ္ခ်ဥ္၊ငရုပ္သီး၊ ငရုပ္ေကာင္း၊ အစာၾကမ္းမ်ား၊ အစာ မေၾကလြယ္ေသာေကာက္ညႇင္းစာမ်ား၊ ေက်ာ္ေလွာ္စာမ်ား စားတဲ့အခါ အစာအိမ္အနာေပၚ ဒုတ္က် သလို ျဖစ္တာမို႔ ဗိုလ္နာျခင္း၊ ဗိုလ္ေအာင့္ျခင္း စတဲ့ အစာအိမ္ ေရာဂါရဲ့လကၡဏာ ေတြပိုမို ခံစားရၿပီး၊ ပိုမိုဆိုး၀ါး တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ အစာအိမ္အနာမွေသြးထြက္ျခင္း၊ အစာအိမ္အနာ ပိုမိုနက္ရႈိင္း သြားၿပီးအစာအိမ္နံရံေပါက္ သည္အထိျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ (နာမည္ ေက်ာ္အဆိုေတာ္ စိုင္းထီးစိုင္း အစာအိမ္အနာမွ ေသြးထြက္ၿပီးေသဆံုး ခဲ့တယ္လို႔သိရပါတယ္။)

အစာအိမ္အနာ (stomach ulcer)


H.pylori ဘက္တီးရီးယားမ်ားႏွင့္အစာအိမ္နာ


H.pylori


Helicobacter pylori မ်ားအစာအိမ္ထဲမွာ မေပါက္ဖြါးေစတဲ့အစာေတြရွိပါတယ္။ အဲ့ဒါေတြက ကိုရီးယားအနီေရာင္ဂ်င္ဆန္ (ginseng)၊ ေရေႏြးၾကမ္း၊ ၀ိုင္အနီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ ႏွင့္ ပန္းေဂၚ ဖီစိမ္း (broccoli) တို႔ျဖစ္ပါတယ္။

Helicobacter pylori က အစာအိမ္အနာ ၈၀% ကိုျဖစ္ေစၿပီး က်န္တဲ့ ၂၀ % က အကိုက္အခဲ ေသာက္ေဆးမ်ားျဖစ္တဲ့ asprin, butazolidine စသည္ တို႔ေသာက္ျခင္းနဲ႔ အစာအိမ္မွာကင္ဆာျဖစ္ျခင္းတို႔ ေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ စမ္းစစ္ဖို႔ လို အပ္ပါတယ္။ Helicobacter pylori ပိုးကိုေသြး၊ ရႈထုတ္ေသာေလနဲ႔၀မ္းမွာစမ္းသပ္နိုင္ပါတယ္။

Helicobacter pylori ေၾကာင့္ဆိုရင္ေတာ့ သူ႔ကိုသတ္နိုင္တဲ့ပိုးသတ္ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ amoxillin, metronidazol, tetracycline မ်ားနဲ႔ပိုးသတ္ရပါမယ္။ ပိုးမ်ားရွင္းရွင္းေပ်ာက္ေအာင္ ပိုးသတ္ေဆးကို ၁၄ ရက္ခန္႔ဆက္ေသာက္ဖို႔လိုအပ္ပါ တယ္။ ပိုးသတ္ေနစဥ္နဲ႔ အနာေကာင္း ေကာင္းမက်က္ခင္မွာေတာ့ အထက္မွာေဖၚျပတဲ့ အနာပိုဆိုးေစတဲ့ အစားအစာမ်ား ေရွာင္ရပါ မယ္။ ပိုးျပန္မကူးေအာင္လည္း အစာစား ေသာက္တဲ့အခါမွာသန္႔ရွင္းလတ္ဆတ္စြာစားသံုးဖို႔ လိုအပ္ပါမယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕ H.pylori မ်ားေဆးယဥ္ေန ေၾကာင္းေတြ႔ရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပိုးေသေစတဲ့ေဆးေသာက္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။
အနာေပ်ာက္ေဆးမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္တာဆိုရင္ အနာျဖစ္ေစတဲ့ေဆးေတြကိုရပ္ျပစ္ျခင္း၊ ေလ်ာ့ေသာက္ျခင္း၊အျခားေဆးျဖင့္ေျပာင္းလဲျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ရပါမယ္။

တိုင္းရင္းေဆးမ်ား။
အစာအိမ္ေရာဂါနွင့္ကိုယ္ေတြ႔ ဆိုတဲ့ပိုစ္မွာ ဗံဒါပင္မွအရြက္(မွည့္ရင့္ေနေသာ အနီရြက္)ကို သံုးခြက္တစ္ခြက္တင္ႀကိဳေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ေပ်ာက္ကင္းေၾကာင္းေဖၚျပထားပါတယ္။
         
အ႐ွင္ပညာသီဟာဘိဝံသ(ပဥၥနိကာယ္) ရဲ့ ေဆးၿမီးတိုအစြမ္းဆိုတဲ့ပိုစ္မွာ ေတာ့ ေန႔တိုင္း ရဲယို႐ြက္ကို ေရေႏြးေဖ်ာၿပီး တစ္ေန႔ႏွစ္႐ြက္ ေန႔စဥ္ တို႔စားတာ အစာအိမ္ေရာဂါ ေပ်ာက္ေၾကာင။ အစာအိမ္ေရာဂါ႐ွိသူမ်ား ရဲယို႐ြက္ကို တို႔စားျခင္း၊ အေျခာက္လွမ္း အမႈန္႔ ျပဳလုပ္ၿပီး မွီဝဲျခင္းျဖင့္ အစာအိမ္ေရာဂါ လက္ေတြ႔ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ ေၾကာင္း ေရးသား ထား ပါတယ္။

ျဖစ္နိုင္တာက ဗံဒါရြက္နဲ႔ ရဲယို႐ြက္တို႔ ဟာၾကက္သြန္ျဖဴစသည္တို႔လို ပိုး မပြါးေစနိုင္လို႔ လိုထင္ပါတယ္။

က်မကိုယ္ေတြ႔ေျပာရရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၆၀ က က်မရဲ့အမ အစာအိမ္နာ Gastric ulcer ျဖစ္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္ေဆးရံု (နား၊နေခါင္း၊ေဆးရံုေဟာင္း) မွာတစ္လတိတိတင္ထားၿပီး ၂နာရီတစ္ခါ ႏူးေအာင္ျပဳတ္ထားတဲ့ဆန္ျပဳတ္ပဲစားရပါတယ္။ ေဆးရံုကဆင္းလာေတာ့ အနာသက္သာတယ္ ဆိုေပမဲ့ ရွင္းရွင္းေတာ့ မေပ်ာက္ပါဘူး။ သူႀကိဳက္တဲ့ေကာက္ညႇင္းေပါင္းစား ရင္ျဖစ္ျဖစ္၊ လက္လုပ္အခ်ဥ္ စားရင္ ျဖစ္ျဖစ္ ရင္ေခါင္းကေအာင့္လာၿပီး အႏွိပ္သည္ဘုကိုရင္ေခါင္း မွာထားၿပီးေမွာက္အိပ္ထဲ့အထိခံရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းဘာေဆးမွ မေသာက္ပဲေပ်ာက္သြား တယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ အခု ေကာက္ညႇင္းေပါင္းစားလဲမနာ ေတာ့ဘူးတဲ့။ က်မအမက ေရလံုး၀ မေသာက္ဘူး။ ေရအစား ေရေႏြးၾကမ္းက်က်သာေသာက္ေလ့ ရွိ ပါ တယ္။ ေဆးေသာက္ရမွာ လည္းအလြန္ေၾကာက္တဲ့အတြက္ သူ႔ရဲ့လက္သံုးေတာ္ေဆးက ၾကက္သြန္ျဖဴပါ၊ ေခ်ာင္းဆိုးရင္ ျဖစ္ျဖစ္၊ ႏွာစီးရင္ျဖစ္ျဖစ္ ၾကက္သြန္ျဖဴတို႔စားေလ့ရွိပါတယ္။ အခုမွ သူ႔ရဲ့အစာအိမ္နာေပ်ာက္ ရ ျခင္းအေၾကာင္းကိုသိရပါတယ္။ တစ္ဆက္ထဲမွာ ျမတ္ဘုရားေဟာတဲ့ တရားေတာ္တစ္ပုဒ္ကို အမွတ္ရ မိလိုက္ပါတယ္။ တရားနာမည္အတိအက်ေတာ့ မမွတ္မိပါဘူး။ ဆိုလိုရင္းကေတာ့ နိဗၺာန္ေရာက္လိုေၾကာင္း ဘယ္လိုပဲဆုေတာင္းေပမဲ့ နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္းအက်င့္ေတြကိုမက်င့္ရင္မေရာက္ဘူး။ နိဗၺာန္ ေရာက္ ေၾကာင္းအက်င့္ေတြကိုက်င့္ရင္ေတာ့ ဆုမေတာင္းေပမဲလည္းေရာက္မွာပဲတဲ့။

က်န္းမာစြာျဖင့္ နိဗၺာန္ေသာင္ကမ္းတိုင္ေလွ်ာက္လွမ္းနိုင္ၾကပါေစ။

ဘာေၾကာင့္အမ်ိဳးသမီးျဖစ္တယ္။

   “လူမွာအမ်ိဳး၊ ၾကက္မွာအရိုး”  “ငွက္ေပ်ာပင္စိုက္၊ မိလိုက္ဖပါ” ဆိုတဲ့စကားေတြကို လူတိုင္းလိုလို ၾကားဖူး ပါလိမ့္မယ္။ ဆိုလိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ လူတစ္ေယာက္အတြက္ သူဆင္းသက္လာခဲ့တဲ့မ်ိဳးရိုးက အလြန္အေရးႀကီးတယ္လို႔ ဆိုလိုတာပါ။

   လူေကာင္းသူေကာင္း မ်ိဳးရိုးသန္႔က ေမြးဖြါးလာတဲ့သူဟာ လူေကာင္းသူေကာင္းေလးျဖစ္ၿပီး။ လူဆိုး လူမိုက္ေတြက ေမြးဖြါးလာတဲ့သူက လူဆိုးလူမိုက္ျဖစ္မယ္လို႔ ဆိုလိုတာပါ။

   ဒါေပမဲ့မ်ိဳးရိုးတစ္ခုထဲေၾကာင့္ လူေကာင္းသူေကာင္းမျဖစ္နိုင္သလို လူဆိုးလူမိုက္         တစ္ေယာက္လည္းမျဖစ္နိုင္တာကို သူေတာ္ေကာင္းေတြ ဆီေရာက္သြားလို႔ သူေတာ္ေကာင္းျဖစ္သြားတဲ့ ေက်းႏွင့္လူဆိုးသူခိုးေတြဆီေရာက္သြားလို႔ ဆိုးသြမ္းသြားတဲ့ ေက်းညီေနာင္နဲ႔ ဥပမာ ေပးၾကပါတယ္။
“ေရႊပင္နားေတာ့ ေရႊေက်း၊ ေငြပင္နားေတာ့ ေငြေက်း၊” လို႔ လဲစာဖြဲ႔ၾကပါတယ္။

     အဲ့ဒါ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ လူတစ္ေယာက္(၀ါ) သတၱ၀ါတစ္ေကာင္ရဲ့ အမူအက်င့္၊ စိတ္ထားေတြဟာ ရုပ္ခႏၶာေပၚတြင္သာမက စိတ္ခႏၶာ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးေပၚမွာမူတည္ေနလို႔ပါပဲ။

          ဒါေၾကာင့္ ဓမၼေဘရီ ဆရာေတာ္ အရွင္ဝီရိယ(ေတာင္စြန္း) ရဲ့တန္ဖိုးရွိလွတဲ့ ပ႒ာန္းတရား ေတာ္၊  ကမၼပစၥည္းအခန္းမွာ၊ “ဗီဇနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္” ဘယ္ဟာအဓိကက်သလဲ ဆိုတဲ့ ျပႆနာကို သေျပကန္ ဆရာေတာ္ အရွင္ဝါေသ႒ာဘိဝံသ မေထရ္ႀကီးကို ကိုးကားၿပီး ပစၦိမဘဝိကပုဂၢိဳလ္ဆိုတဲ့ မုခ်ေသခ်ာတဲ့ ဆုႀကီးပန္ နိယတပစၦိမဘဝိက မ်ားမွာသာ ဗီဇက ပိုအေရးႀကီးၿပီး၊ဆုႀကီး ပန္မဟုတ္တဲ့ အနိယတ ပစၦိမဘဝိက ပုဂၢိဳလ္ မ်ားမွာေတာ့ ပတ္ဝန္းက်င္က ပိုအေရးႀကီး တယ္လို႔ ရွင္းလင္းျပထားပါတယ္။

က်မ အခုေဖၚျပမဲ့ မ်ိဳးရိုးဗီဇ (Genetics) ဆိုတာကေတာ့ အဲ့ဒီေလာက္မရႈပ္ေထြး၊ မခက္ခဲပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ရုပ္သက္သက္ကိုသာသိတဲ့ သိပၸံပညာရွင္ေတြရဲ့ ေတြ႔ရွိခ်က္မို႔ပါပဲ။

   က်မတို႔ရဲ့ရုပ္လကၡဏာေတြဟာ အမိအဖတို႔ရဲ့ မ်ိဳးရိုးဗီဇ (Genes) ေတြကရတာျဖစ္ၿပီး၊ က်မတို႔ရဲ့ ပဋိသေႏၶခဏကစၿပီး ကိုယ္ခႏၶာရဲ့ အေစ့ (Nucleus) ပါတဲ့ဆဲ(Nucleated cell) ထဲက Nucleus ထဲမွာရွိတဲ့၊ ခရိုမိုဇံုး (Chromozone) လို႔ေခၚတဲ့ မုန္႔ႀကိဳးလိင္လို၊ အရာေတြ ေပၚမွာသိမ္းဆည္း ထားပါတယ္။ လူမွာ ခရိုမိုဇံုး  ၂၃  စံုရွိပါတယ္။ တစ္ျခမ္းက အမိဆီကရၿပီး၊ က်န္တစ္ျခမ္းကေတာ့ အေဖဆီကရပါတယ္။ ခရိုမိုဇံုး ၂၃  စံုထဲက၊ တစ္စံုက လိင္နဲ႔ပတ္ သက္တဲ့လကၡဏာေတြ (Sex  Chromozone) ဥပမာ၊ အမ်ိဳးသမီး၊ အမ်ိဳးသားျဖစ္ေစတဲ့ ဗီဇ ကိုသယ္ေဆာင္ပါတယ္။ က်န္ ခရိုမိုဇံုး ၂၂ စံုကေတာ့ က်န္တဲ့ လကၡဏာေတြ ဥပမာ။မ်က္စိ၊ ႏွလံုးစသည္တို႔နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကုိယ္ခရိုမိုဇံုး (Autosomes)  လို႔ေခၚပါတယ္။

   လကၡဏာတစ္ခုခ်င္း ဥပမာ၊ မ်က္လံုးျပာတာ၊ ညိဳတာ အတြက္ကေတာ့ ခရိုမိုဇံုးေတြ ေပၚမွာရွိတဲ့ မ်ိဳးရိုးဗီဇ (Gene) ေတြကလုပ္ေဆာင္ ပါတယ္။လူမွာ မ်ိဳးရိုးဗီဇေပါင္း ႏွစ္ေသာင္းသံုးေထာင္ခန္႔ရွိပါတယ္။

    အမ်ဳိးသမီးတစ္ေယာက္မွာ ကုိယ္ခရိုမိုးဇံုး ၂၂ စံုနဲ႔ (XX) လို႔ေခၚတဲ့ လိင္ခရိုမိုဇံုးတစ္စံု ရွိၿပီး။ အမ်ိဳးသားတစ္ေယာက္မွာေတာ့ ကုိယ္ခရိုမိုးဇံုး ၂၂ စံုနဲ႔ (XY) လို႔ေခၚတဲ့ လိင္ခရိုမိုဇံုး တစ္စံု ရွိပါတယ္။ အဖရဲ့ မ်ိဳးဥ (Sperm) ေတြမွာ ကုိယ္ခရိုမိုဇံုး၂၂ ႀကိဳးနဲ႔ (X) လိင္ ခရိုမိုဇံုးပါတဲ့ အဖမ်ိဳးဥရယ္၊  ကုိယ္ခရိုမိုဇံုး၂၂ ႀကိဳးနဲ႔ (Y) လိင္ ခရိုမိုဇံုး ပါတဲ့ အဖမ်ိဳးဥရယ္ လို႔ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။
      အမိရဲ့မ်ိဳးဥ (ovum) မွာေတာ့ကုိယ္ခရိုမိုဇံုး၂၂ ႀကိဳးနဲ႔ (X) လိင္ခရိုမိုဇံုးပါတဲ့အမ မ်ိဳးဥ တစ္မ်ိဳးထဲ သာ ရွိပါတယ္။
(Y) လိင္ခရိုမိုဇံုးပါတဲ့အဖမ်ိဳးဥနဲ႔ (X) လိင္ခရိုမိုဇံုးပါတဲ့ အမမ်ိဳးဥေပါင္းမိတဲ့အခါ ကုိယ္ခရိုမိုဇံုး၂၂စံုနဲ႔ (Y) (X) လိင္ခရိုမိုဇံုး ပါတဲ့ အမ်ိဳးသားျဖစ္လာပါတယ္။
(X) လိင္ခရိုမိုဇံုးပါတဲ့အဖမ်ိဳးဥနဲ႔ (X) လိင္ခရိုမိုဇံုးပါတဲ့ အမမ်ိဳးဥေပါင္းမိတဲ့အခါ ကုိယ္ ခရိုမိုဇံုး၂၂စံုနဲ႔ (X) (X) လိင္ခရိုမိုဇံုး ပါတဲ့အမ်ိဳး သမီး ျဖစ္လာ ပါတယ္။

သိပၸံပညာရွင္ေတြက ဘာျဖစ္လို႔ တစ္ခ်ိဳ႔မွာ (X) လိင္ခရိုမိုဇံုးပါတဲ့အဖမ်ိဳးဥနဲ႔ေပါင္းၿပီး တစ္ခ်ိဳ႔က်ေတာ့ (Y) လိင္ခရိုမိုဇံုးပါတဲ့အဖမ်ိဳးဥနဲ႔ေပါင္းရ တာလဲဆိုတာကိုမသိၾကတာမို႔ က်ပန္း၊ ႀကံဳရာ၊အလ်ဥ္းသင့္သလို (Random) ပဲလို႔ အလြယ္တကူေျဖ ၾကပါတယ္။

   ျမတ္စြာဘုရားရဲ့ အတိုင္းမသိ ႀကီးက်ယ္ျမင့္မားလွတဲ့ ဉာဏ္ေတာ္ေၾကာင့္ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြက ေတာ့သိၾကရပါတယ္။ သူလုပ္ခဲ့တဲ့ ကံ (၀ါ) သခၤါရ ေတြနဲ႔  အမ်ိဳးသမီး ဘ၀ကို ခင္တြယ္တဲ့ တဏွာ ေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးဘ၀ရၿပီး၊ အမ်ိဳးသား ဘ၀ ကိုခင္တြယ္တဲ့တဏွာေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားဘ၀ကို ရၾကရတာပါ။

အေၾကာင္း သိတာေၾကာင့္ လိုခ်င္တဲ့အက်ိဳး ကိုလည္းအလြယ္တကူ လုပ္ေဆာင္နိုင္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ေယာက်ာ္းဘ၀လိုခ်င္ရင္ ေယာက်ာ္း ဘ၀ကိုခင္တြယ္၊ မိန္းမ ဘ၀ကိုလို ခ်င္ရင္ မိန္းမဘ၀ ကိုခင္တြယ္တဲ့ စိတ္ညႊတ္ရံုပါလဲ။ ဒါေပမဲ့ တစ္ခုသတိထားရ မွာက ကိုယ္လုပ္ခဲ့တဲ့ အကုသိုလ္ ကံ (၀ါ) သခၤါရေတြရဲ့ ဖ်က္စီးျခင္းကို မခံရေအာင္သူတစ္ပါး သားမယား (အမ်ိဳးသားေရာ၊ အမ်ိဳးသမီးေရာကို ဆိုလိုပါတယ္)ကို မဖ်က္စီးဖို႔ ပါပဲ။

      အဲ့ဒီ ကာေမသုမိစၧာစာရကံ က်ဴးလြန္ရင္ေတာ့၊ မိန္းမပီပီသသ၊ ေယာက်ာ္းပီပီသသ မျဖစ္နိုင္ပါဘူး။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာေတြအသိလြဲ ေနတာက၊ အမ်ိဳးသမီးဘ၀ ကနိမ့္က်တဲ့ဘ၀ ဒါေၾကာင့္မို႔ ကုသိုလ္ကံ နည္းလို႔ မိန္းမျဖစ္ရၿပီး၊ မိန္းမဘ၀ ဟာေခြးထီး ေလာက္မွမျမတ္ဘူးလို႔ ကိုယ့္ကို ၉လလြယ္ၿပီး အသက္စြန္႔ ဖြြါးခဲ့တဲ့ ကိုယ့္မိခင္ရဲ့ မ်က္ႏွာကိုမွ မေထာက္ ႏွိမ့္ႏွိမ့္ ခ်ခ်ေျပာတဲ့အထိ အသိမွားေနၾကပါတယ္။ တကယ္သိရမွာက ေခြး (အထီးျဖစ္ျဖစ္ အမျဖစ္ျဖစ္) ဆိုတာတိရစၧာန္၊ တစ္နည္းအပါယ္ဘံုသား၊ အကုသိုလ္ေတြလုပ္ခဲ့ လို႔ျဖစ္ရတာ။ အထူးသျဖင့္ အ၀ိဇၨာ (၀ါ) ေမာဟမ်ားၿပီး၊ ဉာဏ္နည္းခဲ့လို႔ပါ။ လူဆိုတာ (ေယာက်ာ္းျဖစ္ျဖစ္၊ မိန္းမျဖစ္ျဖစ္) ကုသိုလ္ေကာင္းမႈေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာဆိုတာကို ရည္ရည္ လည္လည္ သိသင့္ပါတယ္။

  ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဓမၼေဘရီဆရာေတာ္ အရွင္ဝီရိယ(ေတာင္စြန္း)ရဲ့ ကမၼပစၥည္း အခန္းမွာ ျမတ္ဘုရားရဲ့ပါရမီျဖည့္ဘက္ ယေသာ္ဓရာကို ဥပမာထား ေျဖရွင္းထားပါတယ္။  ယေသာ္ဓရာအေလာင္းဟာ အဂၢသာ၀ကႀကီးေတြေတာင္ တစ္သေခ်ၤ နဲ႔ ကမာၻတစ္သိန္း ပါရမီ ျဖည့္က်င့္ၾကေပမဲ၊့ သူမကေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားနဲ႔ အတူတူ ေလးသေခ်ၤနဲ႔ ကမာၻတစ္သိန္းျဖည့္ က်င့္ခဲ့တာမို႔ ျမတ္ဘုရားကလြဲရင္ ကုသိုလ္အမ်ား ဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ထိုနည္းအတူ ပါရမီရွင္ရဟႏၲာမႀကီးေတြလဲ ကုသိုလ္ေတြမ်ားလြန္လို႔ အားလံုး ေယာက်္ားေတြ ျဖစ္ကုန္မွာေပါ့လို႔ ဓမၼဓိ႒ာန္က်က် ရွင္းျပထားပါတယ္။

      တကယ္ကေတာ့ လူေယာက်္ားပီပီသသ၊ လူမိန္းမပီပီသသျဖစ္ဖို႔က လူျဖစ္ထိုက္တဲ့ကုသိုလ္ေတြနဲ႔ ျပည့္စံုမယ္။ ေယာက်္ား (၀ါ) မိန္းမဘ၀ ကိုလိုခ်င္တဲ့ တဏွာရွိၿပီး၊ အဲဒီ ကုသိုလ္ကံ ကိုဖ်က္စီး ေနာက္ယွက္မဲ့ အကုသိုလ္ကံေတြ မပါဖို႔ လိုတယ္လို႔ ေျပာရပါမယ္။

    ေယာက်္ားေတြဟာ မိန္းမေတြထက္ ခြန္အားဗလ ပိုၿပီး သန္မာတယ္ဆိုတာ လူတိုင္း အသိပါ။ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ ဘယ္ေလာက္ပဲ သန္မာသန္မာ၊ အမ်ိဳးသားတစ္ေယာက္ကို အလဲမထိုးနိုင္ပါဘူး။  ဒီအရည္အခ်င္းေၾကာင့္ မိန္းမဘ၀နဲ႔ဘုရား၊ ပေစၥကဗုဒါၶ၊ မဟာျဗဟၼာ တို႔မျဖစ္နိုင္ တာပါ။ အားလံုးသိတဲ့အတိုင္း ဘုရား၊ပေစၥကဗုဒၶါ၊ မဟာျဗဟၼာျဖစ္ဖို႔ဆိုတာ အလြန္ ျပင္းထန္တဲ့ စ်န္သမထကို ေလ့က်င့္ၾကရတာမို႔ ကာယခြန္အား သိပ္မေကာင္းတဲ့မိန္းမခႏၶာ နဲ႔ မက်င့္နိုင္လို႔ပါ။ ကုသိုလ္နည္းလို႔ မဟုတ္ပါဘူး။

ထင္ရွားတဲ့ ကိုယ္ကာယ တည္ေဆာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေနာက္သာဓက တစ္ခု ျပရ ရင္ ေယာက်္ားေတြ ဘာျဖစ္လို႔ ကိုယ္၀န္မေဆာင္နိုင္တာလဲ။

        ျမတ္စြာဘုရားလို စၾကာ၀ဠာတစ္ခုလံုး အတိုင္းမသိ သာလြန္ျမင့္ျမတ္တဲ့ သားေကာင္း သားျမတ္ ရတနာကို ဘာျဖစ္လို႔ ျမင့္ျမတ္တဲ့ ေယာက်္ားသားျဖစ္တဲ့ ဖခမည္းေတာ္က ကိုယ္၀န္ မေဆာင္ပဲ၊ နိမ့္က် ပါတယ္ဆိုတဲ့၊ အကုသိုလ္ရွင္ မယ္ေတာ္ကိုယ္ထဲမွာ ေဆာင္ရတာလဲ။ ရွင္းရွင္း ေလပဲ ေယာက်္ားေတြမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္နိုင္တဲ့ သားအိမ္ ေခၚတဲ့ ရုပ္ႀကီး မရွိလ႔ို ပဲေပါ့။

အေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္လို႔ ေဆးေလာကမွာ စမ္းသပ္ခဲ့တဲ့ သုေတသန ေလးတစ္ခု ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ ေယာက်္ားေတြမွာ သားအိမ္ မရွိေပမဲ့ ၀မ္းေခါင္းရွိတယ္။မိန္းမေတြလို ပဲကိုယ္၀န္ ေဆာင္နိုင္ရမယ္ဆိုၿပီး (Fertilized ovum) အဖို၊ အမ မ်ိဳးေပါင္းၿပီးေအာင္ျမင္တဲ့ သေႏၶသားကို ေယာက်္ားတစ္ေယာက္ ရဲ့  ၀မ္း ေခါင္းထဲမွာ တြဲကပ္ေပးလိုက္ပါတယ္။

     လေတာ္ေတာ္ၾကာၾကာအထိသေႏၶသားဟာ အူနံရံက ေသြးေတြစုပ္ၿပီး ႀကီးထြားလာပါတယ္။ ထူးျခားတဲ့ အၾကံနဲ႔ သူ႔ရဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ေအာင္ျမင္တယ္ဆိုၿပီး သုေတသန ပညာရွင္ႀကီး ၀မ္းသာလို႔မဆံုးခင္ သေႏၶသား တြယ္ကပ္ထားတဲ့အူနံရံေတြ ပါးၿပီး ေပါက္မဲ့ အေျခအေန၊ အစမ္းသပ္ခံတဲ့ (Volunteer) ေစတနာရွင္ရဲ့ အသက္ အႏၲာရယ္ေၾကာင့္ သေႏၶသားကို အျမန္ဆံုး ခြဲထုတ္လိုက္ ရပါေတာ့တယ္။

မဟာကရုဏာရွင္ ျမတ္ဘုရားမွာ ေသးသိမ္တဲ့ နိမ့္က်တဲ့ လူလူခ်င္း အဆင့္အတန္း ခြဲျခား တာမရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ဗုဒၶဘာသာမွာ အမ်ိဳးသား အမ်ိဳးသမီး ခြဲျခားမႈမရွိပါဘူး။

   ေစတီေတာ္ေတြမွာ မိန္းမမသြားရဆိုတာ၊ ဘုရားပညတ္တဲ့ဥပေဒမဟုတ္ပါဘူး၊ ဘုရားလူႀကီးေတြ လုပ္ထားတဲ့ ဥပေဒလို႔ မဟာစည္ဆရာေတာ္ဘုရားေျဖၾကားထားတာ ဖတ္ရဘူးပါတယ္။ အသဲပိုၿပီး မူယာမာယာမ်ားတတ္တဲ့ မ်ားစြာေသာ မိန္းမေတြေၾကာင့္ ျပႆနာ မျဖစ္ေအာင္ဘုရားလူႀကီးေတြက  ႀကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ႔ အႏၲာရယ္ရွိနိုင္တဲ့ ေနရာေတြ၊ သဲထိပ္ရင္ဖိုျဖစ္နိုင္တဲ့ ေနရာေတြကို မိန္းမေတြ မသြားေအာင္ ႀကိဳတင္တား ျမစ္ထားတာပါ။
 
 ျမတ္ဘုရားက မိန္းမေတြမေကာင္းေၾကာင္း ေဟာတယ္လို႔ စြပ္စြဲခ်င္ပါေသးသလား။ ျမတ္ဘုရားရဲ့ သာသနာကို ေစာင့္ေရွာက္ရမဲ့ရဟန္းေတြဟာ အာသေ၀ါကင္းကြာတဲ့ ရဟႏၲာေတြ မဟုတ္သလို ႏြား(ကန္ေတာ့ေနာ္ လူေျပာသူေျပာ စကားမို႔နား လည္ လြယ္ေအာင္သံုးတာပါ) ေတြ လဲမဟုတ္လို႔ သူတို႔ရဲ့ အႀကီးမားဆံုး ရန္သူျဖစ္တဲ့ ျမဴဆြဲဖ်က္စီးမဲ့ မိန္းမေတြရဲ့  အႏၲာရယ္ေတြက ကင္းေ၀းေအာင္သတိေပး ေဟာရတယ္ဆိုတာ သိဖို႔လိုပါတယ္။

   မိန္းမေကာင္း မိန္းမျမတ္ေတြကို ျမတ္ဘုရားက အဂၢသာ၀ကေတြနဲ႔ တန္းတူ  အဂၢသာ၀ိကာေတြ အေနဲ႔ခ်ီးေျမွာက္ေတာ္မူတာ အားလံုးအသိပါပဲ။
အရွင္အာနႏၵာအေလာင္းေတာ္ ဘ၀က ကာေမသုမိစၧာစာရကံေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့လို႔မိန္းမ ျဖစ္ခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုလိုခ်င္ပါသလား။

     အရွင္အာနႏၵာ အေလာင္း ကာေမသုမိစၧာစာရကံေတြက်ဴး လြန္ၿပီးတဲ့ ေနာက္ျဖစ္ရတဲ့ ဘ၀ေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့လာမယ္ဆိုရင္ ။ အထီးတိရစၧာန္ျဖစ္တဲ့ ဘ၀ေတြမွာ သူ႔ရဲ့အထီးလကၡဏာျဖစ္တဲ့ ေဂြးဥကို ကိုက္ျဖတ္ခံရျခင္း၊ သင္းကြပ္ခံရျခင္းဆိုတဲ့ ၀ဋ္ေၾကြး ေတြခံစားရဖို႔ ျဖစ္လာရတယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ အမိ်ဳးသမီးျဖစ္ရတာလည္း အဲ့ဒီအခ်ိန္က  အမ်ိဳးသားေတြက အမ်ိဳးသမီးေတြကိုသာ တပ္မက္တဲ့ အာသာ ရွိၿပီး ဖ်က္စီးၾကလို႔ပါ။

အခုေခတ္လို အမ်ိဳးသားေတြကိုပါ အာသာရွိမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အမ်ိဳးသားေတြဖ်က္စီး ခံရမဲ့ အေျခာက္ျဖစ္ မယ္ထင္ပါတယ္။

ကာေမသုမိစၧာစာရကံ၏ဆိုးက်ိဳး(ခ်မ္းေျမ့ဆရာေတာ္အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ)။
သူ႔လင္သူ႔မယား၊မေရွာင္ရွားပဲ၊ျပစ္မွားေလမူ၊
ထိုသည့္သူကား၊ရန္သူေပါမ်ား၊ခ်စ္သူရွား၏၊     
ေယာက္်ားမၿပီ၊မ မၿပီပဲ၊မၾကည္ ဣေႁႏၵ၊ 
က်က္သေရမရွိ၊ဟိရီမကပ္၊ၾသတၱပ္ကင္းကြာ၊
အဂၤါခ်ိဳ႔တဲ့၊ရွိန္ေစာ္မဲ့၍၊ခ်ိဳ႔တဲ့ဥစၥာ၊ဆင္းရဲရွာ၏။
ကြဲကြာ ခ်စ္သူ၊ေသာကဆူလ်က္၊စိတ္ပူျပင္းျပ၊
ဆိုးေၾကာင့္ၾကႏွင့္၊လားရ ဒုဂၢတိ၊ဆင္းရဲဖိသည္၊
ရ၏ဆိုးက်ိဳးမ်ားစြာတည္း။

     ကာေမသုမိစၧာစာရကံ ေတြက်ဴးလြန္ခဲ့ရင္ေတာ့ ေယာက်္ားမဟုတ္၊ မိန္းမ မဟုတ္တဲ့ သူေတြျဖစ္မွာပါပဲ။ အဲ့ဒီလိုလူေတြကို သူတို႔ရဲ့အျပင္ပန္း လကၡဏာေတြအရ သိနိုင္သလို။ အျပင္ပန္း အရမသိရပဲသူတို႔ရဲ့ လိင္အဂၤါ ေတြၾကည့္မွ သိတာမ်ိဳး၊ တစ္ခ်ိဳ႔ဆိုသူတို႔ရဲ့လိင္ခရိုမို ဇံုးေတြ အထိၾကည့္ ရပါတယ္။

    ယခုအခါ ဥေရာပလို တိုင္းျပည္ေတြမွာ (Homosexual) ေခၚတဲ့လိင္တူျခင္း ဆက္ဆံတဲ့ ျမန္မာလို(အေျခာက္၊ အခ်စ္ေတာ္) လို႔ ေခၚတဲ့ သူေတြမ်ားလြန္းလို႔သူတို႔ကိုလူေကာင္း (normal)ေတြလို႔ သတ္မွတ္ရၿပီး ဥပေဒအရ လက္ထပ္ခြင့္တို႔၊ ခေလးေမြးစား ခြင့္ေတြေတာင္ ေပးေနရတာ အားလံုးအသိပါ။
က်မတို႔ ေဆးေက်ာင္းသူ ဘ၀က အဲ့ဒီလို လိင္တူခ်င္း စိတ္၀င္စားတဲ့သူ ေတြကို (sexual perversion) သဘာ၀ မဟုတ္ေသာ လိင္ဆႏၵာမ်ား အေနနဲ႔ သင္ခဲ့ရတာပါ။
 
 က်မတို႔ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ကံေကာင္းေထာက္မစြာ အဲ့ဒီေလာက္မဆိုးေသးတာကို အား လံုးအသိပါ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲလို႔စဥ္းစား ၾကည့္တဲ့အခါ။ သူတို႔ေတြဟာ ကာေမသုမိစၧာစာရကံ ကို မေစာင့္ဆည္းၾကတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အိမ္ေထာင္သည္ေရာ ဘာေရာဂရုမစိုက္ပဲ၊ ကိုယ့္ ခံစားမႈကို ေရွ႔တန္းတင္တာကို ေတြ႔ရ ပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ထိအေျခအေနဆိုးေနသလဲဆိုရင္ ေသြးမစပ္လို႔ကေတာ့ ကိုယ့္မိေထြး၊ ကိုယ့္မတ္ ေတြနဲ႔ ေတာင္ေဖါက္ျပားဖို႔ ၀န္မေလးၾက တာကိုၾကားသိေနရပါတယ္။ ဖခင္အရင္းျဖစ္သူကလည္း ကိုယ့္ သားသမီးကို ဖ်က္ဆီးတယ္တဲ့ မၾကား၀န္႔ မနာသာပါပဲ။

    က်မပါရီေရာက္စက ျပင္သစ္အမ်ိဳးသားနဲ႔ အိမ္ေထာင္က်တဲ့ျမန္မာအမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္က သူ႔အမ်ိဳးသားဟာ သူမအျပင္ အေျခာက္နဲ႔လည္း ဆက္္ဆံေၾကာင္း၊ သူ႔မိေထြး နဲ႔လည္းဆက္ဆံေၾကာင္း သူ႔ပတ္၀န္က်င္က အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ဆက္ဆံတာကေတာ ့မေရ မတြက္နိုင္ဘူးတဲ့။ က်မလံုး၀ မယံုခဲ့ပါဘူး။ သူ႔အမ်ိဳးသားက သူ႔ကိုဂရုမစိုက္လို႔ နဲနဲ ေခ်ာင္ေန တယ္လို႔ ထင္ခဲ့တာ။ ျပင္သစ္ စကား အေတာ္အတန္ နားလည္ေတာ့မွ သူမေျပာတာ ဟုတ္ မွန္ ေနတာသိ ရပါေတာ့တယ္။ လင္စံအေရြးမွားလို႔ လင္ေခြး ထက္ ဆိုးတဲ့ သူ ေၾကာင့္ေခ်ာင္ေတာင္ေတာင္ျဖစ္သြားရတာကို ေၾကကြဲ ၀မ္းနည္းစြာသိလိုက္ရပါေတာ့တယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၂၆၀၀၀ ေလာက္ထဲက ျမတ္ဘုရားေဟာေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ လူေတြပ်က္ စီးျခင္းသံုးပါး ရွိတယ္တဲ့။
၁။အဓမၼရာဂ (လူအက်င့္မဟုတ္ေသာတပ္မက္မႈ)။ အမိ၊မိႀကီး၊မိေထြးစသည့္မသင့္ေလ်ာ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၌ျဖစ္ေသာရာဂ။
၂။၀ိသမေလာဘ=သင့္ေလ်ာေသာအရာ၀တၳဳတို႔၌အလြန္အကဲျဖစ္ေသာေလာဘ။
၃။မိစၧာဓမၼ= ေယာက်္ားအခ်င္းခ်င္း၊မိန္းမအခ်င္းခ်င္းတဏွာရာဂျဖစ္ျခင္းတို႔ပါပဲ။ အခုႏွစ္ဆယ့္ တစ္ရာစုမွာျဖစ္မွာေတြကိုႀကိဳေဟာခဲ့တာပါ။

  ေယာက်္ားေတြရဲ့ ကိုယ္ကာယအားဟာမိန္းမေတြထက္ သဘာ၀အရ ပိုသာတာမို႔ နိုင္ငံတကာ အမ်ိဳးသမီးအားကစားၿပိဳင္ပြဲေတြမွာ၊ အမ်ိဳးသမီး စစ္စစ္ (လိင္ဗီဇအရ အမ်ိဳးသမီး စစ္စစ္) ျဖစ္ရပါ့မယ္။
၁၉၉၅ ေလာက္ကထင္ပါတယ္။ ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးအားကစားမယ္တစ္ဦး စကၤပူမွာ က်င္းပတဲ့ေဒသတြင္း အေျပးၿပိဳင္ပြဲမွာ ပဌမဆြတ္ခူးပါတယ္။ ဆုတံဆိပ္ ဆြတ္ခူးတယ္ဆိုေတာ့ အမ်ိဳးသမီးစစ္မစစ္ သိရေအာင္ သူမရဲ့  ခရိုမိုဇံုးေတြကို စစ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္က အစြမ္းထက္တဲ့ (DNA) နည္းေတြ မေပၚ ေသးေတာ့ ၊ ေရွးေဟာင္း နည္းအရ အားကစားသမားရဲ့ အာေခါင္ထဲက ဆဲအခ်ိဳ႔ကို ၀ါဂြမ္းနဲ႔သုတ္ယူၿပီး ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ ေမြးရပါတယ္။ ေမြးထားတဲ့ ဆဲေတြရဲ့ ခရိုမိုဇံုးေတြကို အဆတစ္ေထာင္ခ်ဲ႕ရင္ ျမင္နိုင္ေအာင္ ႀကီးထြားလာ ေအာင္လုပ္ရပါတယ္။  ေနာက္ ႀကီးေနတဲ့ ခရိုမိုဇံုးေတြကို ေဆးဆိုးၿပီး၊ ဓါတ္ပံု ရိုက္ၿပီး ၾကည့္ရ ပါတယ္။ အဲ့ဒီလို စစ္ေဆးဖို႔ အခ်ိန္အနည္းဆံုး တစ္ပတ္ခန္႔ၾကာပါတယ္။

ျမန္မာအားကစားသမားေတြ ဆုနဲ႔လြဲသြားမွာစိုးလို႔ စကၤပူမွာ ေဆးစစ္တဲ့ အေျဖကို မေစာင့္ပဲ ဆုတံဆိပ္ ပိုက္ၿပီး ခတ္ျမန္ျမန္ ျပန္ေျပးလာၾကပါတယ္။

အဲ့ဒီကိစၥျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း နိုင္ငံတကာၿပိဳင္ပြဲ၀င္မဲ့ အမ်ိဳးသမီးအားကစား သမားတိုင္းကို အမ်ိဳးသမီး စစ္စစ္ျဖစ္ေၾကာင္း လိင္ဗီဇ စစ္ခ်က္ကို က်မဌာနက ခရိုမိုဇံုးစစ္တဲ့  တာ၀န္ယူရတာမို႔။  အားကစားသမား မ်ားအျပင္၊ လိင္ျပႆနာျဖစ္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကိုလည္း မီးရပ္နဲ႔သားဖြား ဆရာ၀န္ႀကီးေတြက ေတာင္းဆို လာရင္စစ္ေဆးေပးပါတယ္။

တစ္ခ်ိဳ႔မွာ အမ်ိဳးသမီးအဂၤါေရာ အမ်ိဳးသားအဂၤါေရာ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးပါပါတယ္။ အဲ့ဒီလို အခါမ်ိဳးမွာ လူနာရဲ့ ဗီဇလိင္ကို စစ္ေဆးရပါတယ္။ သူ႔ဗီဇအတိုင္း သူ႔ရဲ့လိင္အဂၤါေတြကို ခြဲစိပ္ ကုသေပးပါတယ္။

    တခါကသီတာဆိုတဲ့ လူနာတစ္ဦးကို သူ႔ေယာက်္ားက အမိ်ဳးသမီးနဲ႔သား ဖြါးဆရာ၀န္ ဆီေခၚသြားျပလို႔၊ ဆရာ၀န္က စစ္ေဆးၾကည့္လိုက္တဲ့အခါ မဖြြံ႔ၿဖိဳးတဲ့အမ်ိဳး သမီးအဂၤါ ေရာအမ်ိဳးသားအဂၤါေရာရွိၿပီး၊ သားအိမ္မရွိတာနဲ႔ သူမရဲ့လိင္ဗီဇ သိခ်င္လို႔ ပို႔လိုက္တဲ့လူနာပါ။ အမ်ိဳးသမီးဗီဇ ရွိတယ္ဆိုရင္၊ သူ႔ေယာက်္ားကလည္း ဆက္လက္ေပါင္းသင္းမယ္ဆိုရင္၊ ဆက္ဆံနိုင္ဖို႔ ခြဲစိပ္ကုသ ေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။

    မ်ိဳးဥေတြျဖစ္ေစတဲ့သားမ်ိဳးအိပ္ (Ovary) နဲ႔ သေႏၶသားႀကီးထြားဖို႔သားအိမ္ (Uterus) ကိုေတာ့ ခြဲစိပ္ ကုသလို႔မရတာေၾကာင့္ သား သမီး ေတာ့ မရနိုင္ပါဘူး။ ခေလးမေလးက ၁၇-၁၈ အရြယ္ မိန္းခေလးပါ၊ သူ႔မိခင္က သူ႔ ေမြးတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ ေသဆံုးသြားပါတယ္။သူ႔ဖခင္ ကလည္းသူငယ္ငယ္ ကပဲ ဆံုးပါးသြားပါ တယ္။ သူ႔မွာအကို ၉ ေယာက္ရွိပါတယ္။ အကိုေတြ ၾကားမွာႀကီးျပင္းလာရေတာ့၊ မိန္းမ ဓမၼတာလာတာလဲ မသိ၊ ကိုယ္အဂၤါစံုမွန္း မစံုမွန္းလဲ မသိပဲ၊ အိမ္ေထာင္က် မွသိရေတာ့တာပါ။ ဒါေတာင္ သူ႔အမ်ိဳးသားက ေခတ္ပညာတတ္ၿပီး၊ ေဆးပညာ ဗဟုသုတ ရွိတဲ့သူမို႔။ ပညာ နည္းၿပီး၊တစ္ယူသန္တဲ့သူသာဆိုရင္ အႏွိပ္ဆက္ပဲ ခံရမလား။ လူထူး လူဆန္း ဆိုၿပီး ပိုက္ဆံ ပဲရွာခိုင္းမလား မသိပါဘူး။
  
က်မတို႔ငယ္ငယ္က ေမေမကေျပာဘူးပါတယ္။ ခေလးတစ္ေယာက္ ေမြးတိုင္းေမေမ ပဌမဆံုး ၾကည့္တာက၊ အဂၤါစံုမစံုပဲတဲ့။ ေမေမတို႔ေခတ္က လက္သယ္ဆိုသူေတြနဲ႔  အိမ္မွာေမြး ၾကတာပါ။

      ေမြးၿပီးခေလးေရခ်ိဳးေပးတဲ့ အခါ၊ လက္သယ္ (၀ါ) ေမေမရဲ့အေမက မိန္းခေလးဆိုရင္ (ကန္ေတာ့ေနာ္) မီးရပ္လမ္းေၾကာင္းပြင့္မပြင့္နဲ႔ ေယာက်္ားေလးဆိုရင္ ကပ္ပယ္အိတ္ ထဲ မွာ ေဂြးေစ့ႏွစ္လံုး ရွိမရွိ စမ္းသပ္ေၾကာင္းေျပာပါတယ္။

   ဒီအခ်က္ေတြဟာခေလးေတြရဲ့ ေရွ႔ေရးအတြက္ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ အခုေခတ္မွာ ေခတ္ပညာ တတ္ပါတယ္ဆိုတဲ့ တစ္ခ်ိဳ႔ဆုိ မီးရပ္သား ဖြါးဆရာမေတြေတာင္ ဒီအေၾကာင္းေတြမသိတာေတြ၊ မစမ္းမိတာ ေတြေၾကာင့္ဒုကၡေရာက္ၾကတဲ့ သီတာလို လူနာေတြအမ်ားႀကီးပါ။ ေရွးလူႀကီးေတြရဲ့ ပညာနဲ႔ အက်င့္ ေကာင္းေတြကို ထိမ္းသိမ္းရမွာပါ။

မနန္းစိုး၊မနန္းစံလို ႏွစ္ေယာက္ပူးေနတဲ့ ခေလးႏွစ္ေယာက္ (Simian  twins)ကိုရြာ ကလက္သယ္က ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ေမြးေပးခဲ့တာကို ေထာက္ျခင္းျဖင့္ ျမန္မာ့လက္သယ္ေတြရဲ့ ပညာကို အထင္ေသးလို႔ မရပါဘူး။ တကယ္ကၽြမ္းက်င္သူနဲ႔ ရမ္းကုကိုေတာ့ ခြဲျခားသိဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။

   အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ မီးရပ္လမ္းေၾကာင္းမပြင့္ရင္၊အရြယ္ေရာက္လို႔ ဓမၼတာလာတဲ့အခ်ိန္ ဓမၼတာေသြး ေတြအျပင္မထြက္နိုင္ပဲ၊ ေသဆံုးသည္အထိ ဒုကၡေရာက္နိုင္ပါတယ္။ ဒါကိုျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးေတြ အဓိပၸါယ္ ေကာက္မွားၿပီး ဓမၼတာမွန္မွန္မလာရင္ ေသြးေတြ၀မ္းထဲမွာက်န္ေနၿပီး ေသနိုင္တယ္လို႔ ထင္ၾကပါတယ္။
   
ေမြးကာစမွာ အသားေတြက ႏုညံ့ေနတာေၾကာင့္ အပ္နဲ႔ေတာင္ ေဖါက္လို႔ရပါတယ္။ က်မတို႔ ငယ္စဥ္က ေမေမကေရခ်ိဳးစဥ္ အပ္ကိုမီးကင္ၿပီး (ပိုးသတ္ၿပီးသားျဖစ္သြားပါတယ္) နားေပါက္ ေဖါက္ေပးပါတယ္။ ခေလးက နာေတာင္မနာလို႔ ငိုရမွန္းေတာင္ မသိပါဘူးတဲ့။

အမ်ိဳးသားေတြမွာ ေဂြးေစ့ႏွစ္လံုးကေန အဖိုမ်ိဳးဥေတြ ထုတ္ပါတယ္။ အဖိုမ်ိဳးဥ ေတြက ကိုယ္အပူ ခ်ိန္ 37 C ရွိတဲ့၀မ္းဗိုလ္ထဲ မွာဆိုရင္ ေသပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ေဂြးေစ့ႏွစ္ လံုးဟာအပူခ်ိန္နည္းတဲ့ ကပ္ပယ္အိတ္မွာ ရိွရတာပါ။  တကယ္လို႔ ႏွစ္ခုစလံုး အျပင္ကို မေရာက္လာဘူး၊ ၀မ္းထဲမွာပဲရွိတယ္ဆိုရင္။ ခေလးမရနိုင္ ပါဘူး၊ အသက္ႀကီးလာရင္လဲ ၀မ္းေခါင္းအပူခ်ိန္ ေၾကာင့္ ေဂြ႔ေစ့ကင္ဆာျဖစ္ နိုင္ပါ တယ္။ 

       ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လြမ္းေမာစရာေကာင္းတဲ့ ဇတ္လမ္းေလး တစ္ခုရွိ  ပါတယ္။
ေဆးေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္မွာ သူအလြန္ခ်စ္တဲ့ဇနီးမယားရွိပါတယ္။ သူ႔ဇနီးကလည္း မိန္းမေကာင္း မိန္းမျမတ္ေလးပါ။ သူ႔ကိုလည္း အလြန္ခ်စ္ပါတယ္။

      တစ္ေန႔မွာ  သူ႔ဇနီးကကိုယ္၀န္ရွိ ေနေၾကာင္း ၀မ္းသာအားရ ေျပာပါတယ္။ ေဆးေက်ာင္းသားချမာ   ၀မ္းသာရမည့္အစား သိပ္စိတ္ဆင္းရဲ သြားပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့သူ႔ရဲ့ ကပ္ပယ္အိပ္ထဲမွာ ေဂြးဥ ႏွစ္လံုးလံုး မရွိပါဘူး။ သူ႔ ဇနီးကိုလည္း ေမးရမွာ မေမးရက္နဲ႔၊ စိတ္ပင္ပန္းမႈ ကိုအျပင္းအထန္ ခံစားရင္း ေနာက္ဆံုး မခံစား နိုင္တဲ့တစ္ေန႔မွာ အဆံုးစီရင္ သြားပါတယ္။

   သူ႔အေလာင္းကို ခြဲၾကည့္တဲ့အခါမွာ၊ ၀မ္းေခါင္းတြင္းက သူ႔ေဂြးဥေတြဟာ အပူခ်ိန္မ်ားေပမဲ့  မ်ိဳးဥေတြကို ထုတ္ေနတာကို အံၾသစြာ ေတြ႔ၾကရပါတယ္။ အဲ့ဒီ အခ်ိန္ကစၿပီး ေဆးပညာမွာဘယ္ေတာ့မွ (always) အျမဲတမ္းဆိုတဲ့ စကားကို မသံုးပဲ (almost always) မ်ားေသာ အားျဖင့္ ဆိုတဲ့ စကားပဲသံုးပါတယ္။ ဆိုလိုတာက တစ္ခ်ိဳ႔ လူေတြမွာခၽြင္းခ်က္ရွိ နိုင္တယ္၊ ဘယ္ေတာ့မွ ကံေသကံမ မေျပာနိုင္ဘူး ဆိုိုတာကို သိေစဖို႔ပါ။

    က်မရဲ့ သူငယ္ခ်င္း ဆရာ၀န္မ တစ္ေယာက္ရဲ့အမ်ိဳး လူပ်ိဳႀကီးတစ္ေယာက္၊  အသက္ ၄၀ မွာ၀မ္းထဲက ဆင္းမလာတဲ့ (ေဂြးဥက ၀မ္းတြင္း မွာျဖစ္ၿပီး ေမြးခါနီးေလာက္မွ ကပ္ပယ္အိပ္ထဲကို ဆင္းလာပါတယ္)။ ေဂြးဥကင္ဆာ ျဖစ္ၿပီးေသဆံုးသြားပါတယ္။ သူ႔ေဂြး ဥေတြ အျပင္မွာမရွိဘူး ဆိုတာသိေပမယ့္၊ ရွက္ၿပီး မျပတာေၾကာင့္၊ ေရွာင္နိုင္တဲ့ ကင္ဆာေၾကာင့္ မေသသင့္ပဲ ေသခဲ့ရတာပါ။

   ဟီရိၾသတၱပၸဆိုတာကို ျမန္မာေတြ အဓိပၸါယ္ေကာက္ လြဲေနၾကတယ္ထင္ပါတယ္။ သူ႔အဓိပၸါယ္က အကုသိုလ္လုပ္ရမွာ ၊ေျပာရမွာ၊ ၾကံရမွာကို ရွက္ရ၊ ေၾကာက္ရမွာပါ။ ကုသိုလ္ လုပ္ရမွာ၊ ေျပာရမွာ၊ ၾကံရမွာကို ရွက္ရ၊ ေၾကာက္ရမွာမဟုတ္သလို၊ အခုလို ကိုယ့္က်န္းမာေရး နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥေတြမွာ ရွက္ဖို႔ ေၾကာက္ဖို႔မဟုတ္ပါဘူး။

က်န္းမာေရးဗဟုသုတေတြရၾကၿပီးက်န္းမာရြင္လန္းၾကပါေစ။

Monday, June 4, 2018

ေသြးနဲ႕အ၇က္လဲၾကသူမ်ား။

လြန္ခဲ့ေသာအနွစ္ ၄၀ ကစပ္စံထြန္းေဆးရံုမွာ မီး ၂၄ နာရီမလာတဲ့အတြက္ ေသြးဘဏ္မွာေသြးလွဴရွင္ေတြရဲ့ေသြးေတြကိုအလွဴခံျပီးသိမ္းထားလို႕မရတာေၾကာင့္ ေသြးလိုေသာ ခြဲစိပ္လူနာမ်ား၊ေသြးသြင္းရန္လိုေသာလူနာေတြအတြက္ ေသြးကို ေန႔ခ်င္းေဖါက္စစ္ရပါတယ္။ လူနာအမ်ားစုကလဲခရီးေ၀းကလာေရာက္ၾကရသူမ်ားျဖစ္တာေၾကာင့္ လူနာအတြက္ေသြးလွဴမဲ့ မိတ္ေဆြမ်ား၊ေဆြမ်ိဳးမ်ားမရွိတာေၾကာင့္ ေဆးရံုမွ အလုပ္သမားမ်ားထံက ၀ယ္ယူၾကပါတယ္။ ဒီကိစၥကတရားမ၀င္ေပမဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္ မ်က္စိမွတ္ေနရပါတယ္။ ေစတနာရွင္ဆိုသူ ေသြးလွဴရွင္ေတြကမ်ားေသာအားျဖင့္ အရက္ေသာက္သူမ်ားျဖစ္ျပီး အရက္ဖိုးရေအာင္ မိမိတို႕ရဲ့ေသြးကိုေရာင္းစားၾကသူေတြပါ။ အဖိုးတန္တဲ့ေသြးကို အဖိုးမတန္ထဲ့အရက္နဲ႕လဲစားေနတာကာရကံရွင္ကိုယ္တိုင္ကသိၾကပါတယ္ ဒါေပမဲ့ အရက္ဆြဲျပီဆိုေတာ့ အမွားအမွန္ဘာမွမစဥ္းစားနိုင္၊မွန္တာမွန္သိေပမဲ့လဲမလုပ္နိုင္ပဲ။ တဏွာ၊ဥပဒါန္ရဲ့ဆြဲေဆာင္မွဴေနာက္လိုက္ၾကရသူေတြပါ။ အဲ့ဒီေသြးလွဴရွင္ေတြကိုေသြးလွဴရွင္ကပ္ျပားေပးထားပါတယ္။ေသြးလွဴတဲ့ေစတနာကို အသိအမွတ္ျပဳဖို႕ထက္ သူတို႕ဘယ္တုန္းကေသြးလွဴျပီးျပီးဆိုတာသိရေအာင္လို႕ပါ။ ေသြးလွဴထားတာ ၃ လမျပည့္ေသးရင္၊ ေပးမလွူပါဘူး။ ေနာက္ျပီးေသြးလွဴရွင္ေတြကို လက္ေဆာင္အျဖစ္ေပးတဲ့ၾကက္ဥနဲ႕အားေဆးေတြကိုလဲ စားေစခ်င္လို႕ပါ။ ေသြးလွဴရွင္ေတြထဲမွာ ဓါတ္ခြဲခန္းက technician ေတြနဲ႕စာေရးေတြလဲပါ ပါတယ္။ တေန႕ အျပင္လူနာဌာနနဲ႕အေရးေပၚတာ၀န္က်ဆရာ၀န္ခြင့္ယူလို႕လူစား၀င္ေရာက္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္စဥ္ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္စာေရးၾကီး ရုတ္တရက္ေသဆံုးျပီးေဆးရံုေရာက္လာတာနဲ႕တာ၀န္အရ ရင္ခြဲစစ္ေဆးရပါတယ္။ စာေ၇းၾကီးကသေဘာေကာင္းျပီးညေနဘက္ဆို အခ်မ္းေျပဟုဆိုက တစ္ခြက္တစ္ဖါလားေမာ့ျပီးေဆးရံုကိုေ၇ာက္လာတတ္ပါတယ္။ ရင္ခြဲစစ္ေဆးတဲ့အခါ အရက္ေသာက္သူတို႕ထံုစံအတိုင္းအသဲက၀ါျပီးၾကီးေနပါတယ္။ အသဲအဆီပိတ္ ( fatty liver) ေနတဲ့အေျခအေနပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီေရာဂါကေသေစေလာက္ေအာင္မဆိုးေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဥေဏွာက္ဖြင့္လိုက္ေတာ့ ဥေဏွာက္ေရာင္ျပီး၊ဥေဏွာက္ရဲ့ေအာက္ပိုင္းအသက္ရွင္မွူနဲ႕သက္ဆိိုင္တဲ့ ( vital centers) ေနရာက
သူ႕ကိုကာကြယ္ေပးတဲ့အျပင္ဇက္ရိုးေတြထဲကၽြန္က်လို႕ေသဆံုးခဲ့တယ္ဆိုတာေတြ႔ရွိရပါတယ္။ စာေရးၾကီးက ေစ်းေပၚေပၚနဲ႕ရတဲ့အရက္ကို၀ယ္ေသာက္ခဲ့ရာမွ ခုလိုေသဆံုးခဲ့ရတာပါ။ သာမန္အရက္က ဓါတုေဗဒအရ ethy alcohol (drinking alcohol) ေသာက္လို႕ရတဲ့အရက္လို႔ေခၚပါတယ္။ သူကခ်က္ခ်င္းၾကီးမေသေစဘဲ၊ ေျဖး ေျဖးျခင္းညွင္းသတ္တာပါ။ အရက္ပ်ံလို႕ေခၚတာက methy alcohol ပါ။ အရက္ပ်ံကအလြန္အဆိပ္ျပင္းပါတယ္။ အျမင္အာရံုေၾကာ္ (optic nerve)  ကိုဖ်က္ဆီးပါတယ္။  ဥေဏွာက္ကိုခ်က္ခ်င္းေရာင္ေစပါတယ္။ အရက္ေရာင္းသူေတြက ေစ်းေပၚတဲ့ အရက္ပ်ံကို ethy alcohol ထဲ ေရာ္ေရာင္းခဲ့တာပါ။
methy alcohol 10 ml က မ်က္ေစ့ထာ၀ရကန္းေစပါတယ္။
methy alcohol 30 ml ကနာရီပိုင္းအတြင္းေသေစပါတယ္။
Fatal dose (ေသေစနိုင္တဲ့ပမာဏ) 0.5 mg/kg body weight/day

Sunday, June 3, 2018

ကာကြယ္လို႕ရတဲ့တစ္ခုတည္းေသာကင္ဆာ။


လြန္ခဲ့တဲ့အႏွစ္ ၃၀ ေလာက္က ကင္ဆာေဆးရံုကိုအမ်ိဳးသမီးလူနာတစ္ေယာက္ ေရာက္လာတယ္ ဆိုရင္ အိမ္ေထာင္သည္လား၊ အပ်ိဳႀကီးလား ဆိုတာေမးလိုက္ရံုနဲ႔တင္ ဘာကင္ဆာဆိုတာ အတတ္ေျပာနိုင္ ေလာက္ေအာင္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာအျဖစ္အမ်ားဆံုးကင္ဆာက သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာနဲ႔ ရင္သားကင္ဆာ ပါ။ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာက အိမ္ေထာင္သည္ေတြမွာျဖစ္ၿပီး၊ ရင္သားကင္ဆာကအပ်ိဳႀကီးေတြမွာျဖစ္ပါ တယ္။ နိုင္ငံျခားမွာေတာ့ အပ်ိဳႀကီးေတြမွာလည္း သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာျဖစ္ပါတယ္ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ သူတို႔ အပ်ိဳႀကီးဆိုတာေတြနဲ႔က်မတို႔အပ်ိဳႀကီးေတြမတူလို႔ပါပဲ။ သူတို႔ဆီမွာက တရား၀င္တစ္ခါမွ လက္မထပ္ဖူး တဲ့သူေတြကို အပ်ိဳႀကီးလို႔ေခၚတာပါ။ လက္မထပ္ဖူးေပမဲ့ အပ်ိဳျဖစ္တာနဲ႔လိင္ဆက္ဆံၾကတဲ့ သူေတြပါ။ အာရွလို႔ေခၚတဲ့ ဂ်ပန္နိုင္ငံမွာေတာင္ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၃၀ က်မေရာက္ခဲ့စဥ္က အသက္ ၁၂ ႏွစ္ အရြယ္ ဂ်ပန္မိန္းကေလးတိုင္း လိင္ဆက္ဆံဖူး တယ္ဆိုတဲ့ ေဆာင္းပါး ဖတ္ခဲ့ ရပါတယ္။ က်မတို႔ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုက အိမ္ေထာင္က်မွသာ ဆက္ဆံၾကတာပါ။ ဒီလွပယဥ္ေက်းတဲ့ အက်င့္ေလးေၾကာင့္ က်မတို႔ အပ်ိဳႀကီး ေတြမွာ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာမျဖစ္ၾကပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာက လိင္ဆက္ဆံရာက ကူးဆက္လာတဲ့ ဗိုင္းရပ္ပိုးမ်ိဳးျဖစ္တဲ့ Human Papilloma Virus ေခၚတဲ့ ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တာမို႔ပါ။

က်မတို႔ေခတ္တုန္းကေတာ့ ဒီကင္ဆာဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာတိတိက်က်မသိခဲ့ၾကပါဘူး။ လိင္ ဆက္ဆံဖက္မ်ားၿခင္း ၊ခေလးမ်ားျခင္း၊ မ်ိဳးရိုး ထဲတြင္ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာရွိၿခင္း၊ ငယ္ငယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္က်သူတို႔နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေန တာကိုသာေတြ႔ ခဲ့ရပါတယ္ ။ ယခု အခါမွာေတာ့ Human Papilloma Virus ဟာ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ၿဖစ္ေစတဲ့ အဓိက အေၾကာင္း အခ်က္ ၿဖစ္ၿပီး။ လိင္ ဆက္ဆံဖက္မ်ားၿခင္း ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ၿခင္း ၊ HIV ပိုး၀င္ျခင္း၊ Chlamydia ပိုး၀င္ၿခင္း ၊ စိတ္ဖိစီးမႈႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေန ေသာအေၿခအေနမ်ား ၊ အစားအေသာက္ ၊ ေဟာ္မုန္းပါေသာ သားဆက္ၿခားေဆးမ်ား ၊ စတာေတြက သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာ ၿဖစ္ေစဖို႔ ပန္႔ပိုးၾကတဲ့ အေၾကာင္း ေတြ (Cofactors) ျဖစ္တယ္လို႔သိရပါၿပီ။

       သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာကို အဂၤလိပ္လို Cervical cancer လို႔ေခၚပါတယ္။ ဒီကင္ဆာဟာ သားအိမ္ရဲ႕အ၀ (Uterus Cervix) မွာ ရွိတဲ့ ဆဲလ္ေတြကေန ကင္ဆာၿဖစ္တာပါ။ HPV ဗိုင္းရပ္စ္မွာ အမ်ိဳးအစားေပါင္း ၂၀၀ အထိရွိၿပီး လူ႔ခႏၵာကို္ယ္အႏွံ႔မွာ ေရာဂါျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီထဲက သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ကိုျဖစ္ေစတဲ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးအမ်ဳိးေပါင္း ၁၅ မ်ိဳးရွိပါတယ္။ (၁၆၊ ၁၈၊ ၃၁၊ ၃၃၊ ၃၅၊ ၃၉၊ ၄၅၊ ၅၁၊ ၅၂၊ ၅၆၊ ၅၈၊ ၅၉၊ ၆၈၊ ၇၃၊ ၈၂ ) တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ပိုးမ်ိဳးေပါင္း ၃၇ မ်ိဳးနဲ႔စမ္းသပ္ရာ မွာ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ အျဖစ္အမ်ားဆံုး၊ ဗိုင္းရပ္စ္မ်ဳိးက နံပါတ္ ၅၂ ျဖစ္ၿပီ္း၊ဒုတိယ အျဖစ္အမ်ားဆံုး နံပါတ္ ကေတာ့ ၃၁ လို႔ဆိုပါတယ္။

အေနာက္နိုင္ငံကသားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ၇၀ ရာခုိင္ႏႈန္းက ၁၆ နဲ႔ ၁၈ တို႔ျဖစ္ၿပီး၊ ၆ နဲ႔ ၁၁ က လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ေတြျဖစ္ေစတာေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ထုတ္တဲ့ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆး  ၂မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ Gardasil နဲ႔ Cervarix မွာ Cevarix ေဆးက ၁၆ နဲ႔ ၁၈ ကိုကာကြယ္ႏိုင္ၿပီး။ Gardasil က ပိုး ၄ မ်ိဳးလံုးကို ကာကြယ္ႏိုင္ေအာင္လုပ္ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္ကာကြယ္ေဆးကမွ  အျပည့္အ၀ ေရာဂါမျဖစ္ေအာင္ မကာကြယ္ႏိုင္ ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ ဒီေဆး ေတြပာာ ကာကြယ္ေဆး သက္သက္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ၿပီးသူေတြမွာထိုးရင္ေတာ့ ဘာမွအက်ိဳးမထူးႏိုင္ပါဘူး။
သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာရဲ႕လကၡဏာမ်ား။
အေစာပိုင္းမွာ ဘာလကၡဏာမွ မၿပပဲ ရွိေနႏိုင္ပါတယ္။ မူမမွန္ေသြး ဆင္းမႈ ၊ အမ်ိဳးသားနဲ႔ အတူေန သည့္အခါ ေသြးဆင္းၿခင္း၊ နာက်င္ၿခင္းေတြဟာ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာရဲ႕ လကၡဏာေတြ ၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ ။ ပိုမိုးဆိုးရြားတဲ့ အဆင့္ေရာက္ ေနၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ ၀မ္းဗိုက္ ၊ အဆုတ္နဲ႔ ေနရာ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား မွာ ပ်ံ႕ႏွံ႕ၿခင္း (Metastases) ေတြၿဖစ္ၿပီး၊ အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္း ၊ ပိန္ခ်ံဳးၿခင္း ၊ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ၿခင္း ၊ တင္ပ ဆံုရိုးအတြင္းကိုက္ခဲၿခင္း ၊ ခါးနာၿခင္း ၊ ေၿခေထာက္မ်ားနာၿခင္း ၊ ေၿခေထာက္မ်ားေရာင္လာၿခင္း ၊ ေသြးအလြန္ အမင္းဆင္းၿခင္း ၊ အရိုးက်ိဳးၿခင္းမ်ား ၊ တခါတရံ မိန္းမကိုယ္မွ ဆီး သို႔မဟုတ္ မစင္မ်ား ထြက္က်ၿခင္း စတဲ့ လကၡဏာေတြ ၾကံဳေတြ႔ ႏုိင္ပါတယ္ ။
သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာကို ဘယ္လိုကာကြယ္ႏုိင္သလဲ။၁ ။ Screening ၿပဳလုပ္ၿခင္း (ကင္ဆာျဖစ္ျဖစ္ခ်င္းသိေအာင္စစ္ေဆးျခင္းျဖစ္ပါတယ္)။
Pap smear ေခၚသားအိမ္၀မွဆဲလ္မ်ားကိုကင္ဆာျဖစ္၊မျဖစ္ စစ္ေဆးၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။ ၃ ႏွစ္ တစ္ႀကိမ္ ငါးႏွစ္တစ္ႀကိမ္ စစ္ေဆးေပးၿခင္းအားၿဖင့္ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ၿဖစ္ပြားမႈႏွုန္းကို ၈၀% အထိေလ်ာ့ခ်ေပးတာေတြ႔ရပါတယ္။ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာကို ေစာစီးစြာသိရွိပါကလည္း မ်ိဳးပြားႏုိင္မႈ စြမ္းရည္ကို အနည္းငယ္ထိခိုက္ႏုိင္ရံုကလြဲလို႔ မခြဲမစိတ္ရပဲ ကုသမႈေတြေပးႏုိင္ပါတယ္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးထားသူမ်ားလည္း Pap smear စစ္ေဆး သင့္ပါတယ္။

၂ ။ ကြန္ဒံုးအသံုးၿပဳၿခင္း
ကြန္ဒံုးဟာ HPV ကိုကာကြယ္ေပးႏုိင္တယ္ မေပးႏုိင္ဘူးဆိုတာတိတိက်က် မသိေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ genital wart (လိင္အဂါၤတြင္ၿဖစ္ေသာ ၾကြက္ႏို႔ ) နဲ႔တၿခား ေရာဂါပိုးေတြ ျဖစ္တဲ့ Chlamydia၊ ဆစ္ဖလစ္(Syphilis)၊ 
ဂႏို(gonorrhoea) စတာေတြနဲ႔ သုတ္ရည္ (Semen) ကို ကာကြယ္ ေပးႏုိင္ ပါတယ္။  သုတ္ရည္ဟာ ကင္ဆာျဖစ္ေအာင္ပန္႔ပိုးနိုင္တယ္လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။

၃ ။ Vaccine ထိုးၿခင္း။
ဘယ္သူေတြမွာထိုးသင့္သလဲ။
ဒီကာကြယ္ေဆးက ပိုးကိုယ္ထဲမ၀င္ခင္ထိုးရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အေနာက္နိုင္ငံေတြကေတာ့သူတို႔ရဲ့ လိင္ ဆက္ဆံမႈေပၚမူတည္ၿပီး အသက္ ၉ႏွစ္က စၿပီး ထိုးဖို႔တိုက္တြန္းပါတယ္။ ျပင္သစ္ နိုင္ငံမွာေတာ့ မီးေကာင္ေပါက္ေတြကို အစိုးရက အလကားထိုးေပးပါတယ္။ ဒီေဆးကို အမ်ိဳးသားေတြမွာလည္း
 ထိုးနိုင္ ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြမွာျဖစ္တဲ့ ငယ္ပါေပၚရွိ ၾကြက္နို႔နဲ႔ ငယ္ပါကင္ဆာ (cancer of the penis) ကိုကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။ ငယ္ပါကင္ဆာက ျမန္မာ အမ်ိဳးသားေတြမွာအျဖစ္မ်ားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ကုလားရွင္ျပဳတယ္ဆိုတဲ့ ငယ္ပါထိပ္ကအေရျပားကိုငယ္စဥ္ကလွီးျဖတ္ထားတဲ့ သူမ်ားမွာ ငယ္ပါကင္ဆာ မျဖစ္ပါဘူး။ ငယ္ပါကင္ဆာဟာ မသန္႔ရွင္းေသာသူမ်ားမွာအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ တိုးတက္ေသာ နိုင္ငံမ်ားမွ အမ်ိဳးသားမ်ားတကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးကိုအလြန္ဂရုစိုက္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ဆီမွာ ငယ္ပါကင္ဆာ အျဖစ္ အလြန္နည္းပါတယ္။

         တကယ္လို႔ အိမ္ေထာင္သည္အမ်ိဳးသားက ဒီကာကြယ္ေဆးထိုးထားၿပီးသူ႔ဇနီးမယားကလည္း မိမိလင္သားမွတစ္ပါး အျခားသူမ်ားနဲ႔မဆက္ဆံဘူးဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးအေနနဲ႔ ပိုးကူးစရာ အေၾကာင္းမရွိပါ ဘူး။ ဒါေၾကာင့္က်မအျမင္ေတာ့ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးငယ္ေတြထိုးမဲ့အစား ျမန္မာအမ်ိဳးသားေတြထိုးရင္ တစ္ခ်က္ ခုတ္ႏွစ္ခ်က္ျပတ္မဲ့နည္း လို႔ျမင္ပါတယ္။ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ အေနာက္နိုင္ငံယဥ္ေက်းမႈက   အေရွ႕နဲ႔ အေနာက္ဆိုတဲ့အတိုင္း အလြန္ကြာျခားပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လိင္ဆက္ဆံတာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေနရာမွာ အလြန္႔အလြန္ကြာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လိင္ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ကူးဆက္ျပန္႔ပြါးတဲ့ ေရာဂါေတြကို ေျဖရွင္းတဲ့ေနရာမွာ သူတို႔လို ပံုတူကူးလို႔ မရပါဘူး။ က်မျပင္သစ္ေရာက္စက အလုပ္တူတူ လုပ္ဖက္ ျပင္သစ္မ နဲ႔စကားေျပာရာက သူ႔အေမကသူ႔ကို ေယာက္်ား ယူမယ္ဆိုရင္ မစမ္းသပ္ပဲမယူနဲ႔လို႔ သင္တယ္ တဲ့။ ဆိုလိုတာက မဆက္ဆံၾကည့္ပဲ မယူရဘူးတဲ့။ က်မ မယံုလို႔ က်န္တဲ့သူေတြေမးၾကည့္ေတာ့ အားလံုးက ဟုတ္တယ္ေလတဲ့။  ေနာက္ အ့ံၾသသင့္ရတဲ့ စကားကေတာ့ လူငယ္ခ်င္းျဖစ္ျဖစ္၊အိမ္ေထာင္သည္ျဖစ္ျဖစ္၊အမ်ိဳးသားက ခေလးယူဖို႔သေဘာတူမွ ခေလးရတဲ့ အခါ အမ်ိဳးသားက ခေလးရဲ့ကုန္က်စရိတ္ တစ္၀က္ ကိုတာ၀န္ယူတယ္တဲ့၊မဟုတ္ရင္ ခေလးက အမ်ိဳးသမီးဗိုလ္ထဲမွာရွိတာ သူမလက္ခံလို႔ရတာမို႔ သူမ တာ၀န္တဲ့။ ဒီထက္အံၾသဖို႔ေကာင္းတာက သူေဌးတစ္ဦးကသူ႔သမီး ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ပြဲမွာ လိင္ဆက္ဆံမႈ ကၽြမ္းက်င္သူ (ဖါေခါင္း) ကိုသူ႔သမီးကိုသင္တန္းေပး ဖို႔ ေခၚေပးတယ္တဲ့။ (ျပင္သစ္မွာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ ရင္သူ႔ဘာသာႀကိဳက္သလိုလုပ္နိုင္တယ္။ မိဘအေနနဲ႔ဘာမွေျပာပိုင္ခြင့္မရွိဘူး။ သူ႔ဘ၀ သူသာပိုင္တယ္တဲ့။ လိင္ကိစၥမကၽြမ္းက်င္လို႔ေယာက်္ားပစ္မသြားေအာင္သင္ေပးတာတဲ့။ က်မတို႔ဆီမွာ မိန္းမပ်ိဳေလးေတြ အိမ္ေထာင္မႈတတ္ကၽြမ္းေအာင္မိခင္က သြန္သင္တဲ့ သေဘာမ်ိဳးလိုျဖစ္ပါတယ္။)
ဘယ္သူေတြမွာမထိုးရဘူးလဲ။
ကာကြယ္ေဆးမွာပါတဲ့အရာေတြနဲ႔ ဓါတ္မတည့္တဲ့သူေတြထိုးလို႔မရပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ Gardasil ပာာ တေစး (Yeast) ကထုတ္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒါနဲ႔ မတည့္တဲ့ သူေတြထိုးလို႔ မရပါဘူး။ နာမက်န္းျဖစ္ ေနတဲ့ သူေတြ နာမက်န္းျဖစ္ေနခ်ိန္မွာမထိုးဘဲ ေနေကာင္းလာမွထိုးရပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြမွာ ဒီေဆးရဲ႕ဆိုးက်ိဳးဘယ္လိုျဖစ္လာႏိုင္လဲဆိုတာကို ေသခ်ာမသိေသးတဲ့အတြက္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေ တြမွာ ထိုးဖို႔ကို အားမေပးပါဘူး။ ကိုယ္၀န္မရွိခ်ိန္မွာထိုးၿပီး ကိုယ္၀န္ေဆာင္လို႔ရပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ဆိုး က်ိဳး မရွိပါဘူး။
ဘယ္ႏွစ္ႀကိမ္ထိုးရမလဲ။ ဘယ္သူနဲ႔ထိုးရမလဲ။ ဘယ္မွာသြားထိုးရမလဲ။၃ႀကိမ္ထိုးရပါတယ္။ ပထမဆံုးတစ္ႀကိမ္၊ ၁-၂လအၾကာမွာတစ္ႀကိမ္၊ ၆လအၾကာမွာတစ္ႀကိမ္ထိုးရပါတယ္။ ဘယ္ဆရာ၀န္နဲ႔မဆိုထိုးလုိ႔ရပါတယ္။ အသား ေဆးျဖစ္လို႔ လက္ေမာင္း ဒါမွမပာုတ္ တင္ပါးမွာထိုးလို႔ရ ပါတယ္။ မိမိဘာသာေဆး၀ယ္ၿပီး ေဆးခန္းတစ္ခုခုမွာသြားထိုးခိုင္းလို႔ရပါတယ္။ အခုထိေတာ့ ဆိုးဆိုး ရြားရြားဆိုးက်ိဳးမရွိေသးပါဘူး။ သံုးခါထိုးၿပီးရင္ ၄-၆ႏွစ္ အထိကာကြယ္မႈရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဘယ္ေလာက္ကုန္က်မလဲ။

၃ ႀကိမ္အတြက္ အေမရိကန္ေဒါလာ ၄၀၀ မွ ၁၀၀၀။

၄ ။ အာဟာရ
ဗီတာမင္ေအ ၊ ဗီတာမင္ ဘီတြဲ ၊ ဗီတာမင္စီ ၊ ဗီတာမင္အီးနဲ႔ ဘီတာကာရိုတင္းေတြဟာ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာၿဖစ္ပြားမႈကိုေလ်ာ့က်ေစတဲ့ အာဟာရဓါတ္ေတြၿဖစ္ပါတယ္ ။



က်မ္းကိုး။

၁။ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ပါ http://mhuthaw.blogspot.fr/2012/06/blog-post_5821.html
၂။ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာကာကြယ္ေဆးအေၾကာင္း http://saintsanyae.blogspot.fr/2012/07/blog-post_2647.html
၃။ သိေကာင္းစရာ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ http://www.facebook.com/notes/pun-hlaing-hospital/
၄။ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆး ထိုးသင့္ မထုိးသင့္ HTTP://WWW.MYANMAR.MMTIMES.COM/2011/NEWS/526/NEWS23.HTML                         ၅။ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ (သို႔မဟုတ္) Silent Killer http://www.thettantcho.com/
၆။ http://en.wikipedia.org/wiki/Cervical_cancer