:include data='blog' name='google-analytics'/>

Thursday, November 6, 2014

ဝုိက္ခ်လား ေမာက္ခ်လား

ဝုိက္ခ်လား ေမာက္ခ်လား
Friday, October 24, 2014
Written by ေမာင္ခင္မင္ (ဓႏုျဖဴ)

တစ္ေန႔တြင္ တူေတာ္ေမာင္က သူ႔မိတ္ေဆြ တစ္ေယာက္ကို ေခၚလာသည္။ သူ႔အရြယ္ လူငယ္တစ္ ေယာက္ျဖစ္သည္။ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ မိတ္ဆက္ေပးၿပီး “သူက ကြန္ပ်ဴတာသုံး ျမန္မာစာစနစ္ကုိ ေလ့လာ ေနတာပါ။ ျမန္မာစာလုံးေတြေရးပုံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဦးကုိ ေမးခ်င္တာေတြ ရွိတယ္ေျပာလုိ႔ ေခၚလာတာပါ ဦး” ဟု ရွင္းျပသည္။

“ဝမ္းသာပါတယ္ကြယ္။ ကြန္ပ်ဴတာသုံးျမန္မာစာ စနစ္ကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတဲ့ လူငယ္တခ်ဳိ႕ နဲ႔ ျမန္မာစာအေရးအသား စနစ္အေၾကာင္း ဆရာေဆြးေႏြးဖူးပါတယ္။ ျမန္မာအကၡရာေတြ ေရးပုံသားပုံ တစ္ေျပးညီျဖစ္ဖုိ႔ သူတို႔ႀကိဳးစားေနတာ သိလုိက္ရတယ္။ အခု . . . .သားကဘာမ်ား ေမးခ်င္တာပါလိမ့္”

“ဟုတ္ကဲ့ဆရာ။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ဆရာေျပာသလုိ အကၡရာေရးပုံေတြကုိ ေတာ္ေတာ္ေလ့လာၿပီးပါၿပီ။ အခုကၽြန္ေတာ့္စိတ္ထဲမွာ သိပ္မရွင္းေသးတာက ေရးခ်ႏွစ္မ်ဳိးသုံးပုံပါ ဆရာ”

“ေၾသာ္ . . . ဝုိက္ခ်နဲ႔ ေမာက္ခ်သုံးပုံကုိ ေျပာတာထင္တယ္”

“ဟုတ္ပါတယ္ ဆရာ။ ျမန္မာဗ်ည္းေတြထဲက ခ၊ ဂ၊ င၊ ဒ၊ ပ၊ ဝ ဆုိတဲ့ဗ်ည္းေျခာက္လုံးကုိ ေရးခ်ရင္ဝုိက္ ခ်မသုံးရဘူး။ ေမာက္ခ်ပဲ သုံးရတယ္ဆုိတဲ့ စည္းကမ္းခ်က္ကုိ ကၽြန္ေတာ္သိထားပါတယ္”

“အဲဒီဗ်ည္းေတြကုိ ဘာျဖစ္လုိ႔ဝုိက္ခ်နဲ႔မေရးရတာလဲ သိမွာေပါ့ေနာ္”

“သိပါတယ္ဆရာ။ အဲဒီဗ်ည္းေတြကုိ ဝုိက္ခ်နဲ႔ေရးရင္ တျခားဗ်ည္းေတြနဲ႔ ဆင္တူယိုးမွားျဖစ္ႏုိင္လုိ႔ပါ။ ခ ကုိဝုိက္ခ်နဲ႔ေရးရင္ ဆနဲ႔မွားႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီလုိပဲ၊ ဂကုိ ဝုိက္ခ်ရင္ ကနဲ႔တူပါတယ္။ ငကုိဝုိက္ခ်ရင္လည္း ကနဲ႔တူတာပါပဲ။ ဒ ကုိ ဝုိက္ခ်ရင္ အ၊ ပ ဝုိက္ခ်ရင္ ဟ၊ ဝ ကုိဝုိက္ခ်ရင္ တနဲ႔မွားႏုိင္ပါတယ္ဆရာ”

“ဟုတ္ပါၿပီ။ အဲဒါကဝုိက္ခ်နဲ႔မေရးရတဲ့အေၾကာင္းအရင္းေပါ့။ ေမာက္ခ်နဲ႔ေရးရင္ေတာ့ တျခား စာလုံး ေတြနဲ႔ မမွားႏုိင္ဘူးေပါ့ကြယ္။ ကဲ . . . .ေမာက္ခ်နဲ႔ ေရးျပစမ္းပါ”

ကၽြန္ေတာ့္က စာရြက္တစ္ရြက္ေပးလုိက္သည္။ သူကဤသုိ႔ေရးျပပါသည္။ ‘ခါ၊ ဂါ၊ ငါ၊ ဒါ၊ ပါ၊ ဝါ’

“ဟုတ္တာေပါ့။ ေမာက္ခ်နဲ႔ေရးေတာ့ ဝုိက္ခ်လုိ မမွားႏုိင္ဘူးေပါ့။ ဒါထက္ . . . ဝုိက္ခ်၊ ေမာက္ခ်ဆုိတဲ့ အဓိပၸာယ္ေတြေရာ သားသိတယ္မဟုတ္လား”

“သိပါတယ္ဆရာ။ ေရးခ်ကုိေရးတဲ့အခါ ဝုိက္ဝုိက္ကေလးခ်လုိ႔ ဝိုက္ခ်၊ အေပၚက ေမာက္ေမာက္ က ေလးမုိးၿပီးခ်လုိ႔ ေမာက္ခ် လုိ႔ေခၚတာပါ”

“သားေျပာျပတာ ေတာ္ေတာ္သ႐ုပ္ေပၚသြားၿပီ။ ဒါဆုိရင္သားသိပ္မရွင္းေသးဘူးဆုိတာ ဘယ္အပုိင္းပါ လိမ့္”

“အဲဒီဗ်ည္းေျခာက္လုံးကုိ တစ္လုံးခ်င္းေရးရင္ ေမာက္ခ်နဲ႔ေရးရတာေတာ့ သိပါၿပီ။ အဲဒီဗ်ည္းေတြကုိ ယပင့္တုိ႔ ရရစ္တုိ႔ဝဆဲြတုိ႔ တဲြေနရင္ေကာဝုိင္ခ်နဲ႔ ေရးရမွာလား၊ ေမာက္ခ်နဲ႔ေရးရမွာလားဆုိတာ စိတ္ထဲ မွာ သိပ္မသဲ ကဲြဘူးဆရာ”

“ဟုတ္ၿပီ။ သားေျပာသလုိ ယပင့္၊ ရရစ္၊ ဝဆြဲေတြတဲြေနတာကုိ ဗ်ည္းတဲြလုိ႔ ေခၚတာေပါ့။ ကဲ-နမူနာအေနနဲ႔ ခ ဗ်ည္းကုိအဲဒါေတြတဲြၿပီး ေရးၾကည့္စမ္းပါ။

“ဟုတ္ကဲ့။ ခ ကုိ အဲဒါေတြတဲြေရးရင္ ခ်၊ ျခ၊ ခြ ျဖစ္လာပါတယ္” သူကေျပာရင္း ေရးျပသည္။

“အဲဒီဗ်ည္းတဲြေတြကုိ ဝုိက္ခ်နဲ႔ေရးရမလား ေမာက္ခ်နဲ႔ေရးရမလားဆုိတာ မစဥ္းစားခင္ သားကုိ တစ္ခု ေမးရ ဦးမယ္။ ဒီျပင့္ ဗ်ည္းေတြကုိဝုိက္ခ်နဲ႔ေရးလ်က္သားနဲ႔ အဲဒီဗ်ည္းေျခာက္လုံးကုိမွ ေမာက္ခ်နဲ႔ေရးရ တာ ဘာေၾကာင့္လဲသား”

“ဒီ့ျပင္စာလုံးေတြနဲ႔ ဆင္တူယုိးမွားျဖစ္မွာစုိးလုိ႔ပါ ဆရာ”

“ေနာက္တစ္ခုေမးဦးမယ္။ အဲဒီဗ်ည္းေျခာက္လုံးမဟုတ္တဲ့ က်န္တဲ့ဗ်ည္းေတြကုိက်ေတာ့ ဘာျဖစ္လုိ႔ ေမာက္ခ်နဲ႔ မေရးတာလဲ”

“ဝုိက္ခ်နဲ႔ေရးေပမယ့္ တျခားစာလုံးနဲ႔ ဆင္တူယုိးမွားမျဖစ္တဲ့အတြက္ ေမာက္ခ်နဲ႔ ေျပာင္းေရးစရာမလုိ လုိ႔ပါဆရာ။ ကၽြန္ေတာ္အဲဒီလုိထင္ပါတယ္”

“ဒီလိုဆုိရင္ တျခားစာလုံးနဲ႔ ဆင္တူယိုးမွားမျဖစ္တဲ့အတြက္ ေမာက္ခ်နဲ႔ ေျပာင္းေရးစရာမလုိလုိ႔ပါ ဆရာ။ ကၽြန္ေတာ္အဲဒီလုိထင္ပါတယ္”

“ဒီလုိဆုိရင္ တျခားစာလုံးနဲ႔ ဆင္တူယုိးမွားမျဖစ္ရင္ ဝို္က္ခ်နဲ႔ေရးၿပီး ဆင္တူယုိးမွားျဖစ္မွ ေမာက္ခ် နဲ႔ ေျပာင္းေရးတယ္လုိ႔ ဆုိရမွာေပါ့”

“ဟုတ္ပါတယ္ ဆရာ”

“ကဲ - ခုနသားေရးထားတဲ့ ‘ခ်၊ ျခ၊ ခြ’ ေတြကုိဝုိက္ခ်နဲ႔ေရးရင္ တျခားစာလုံးနဲ႔ ဆင္တူယိုးမွားျဖစ္စရာရွိမ လား”

“မရွိပါဘူးဆရာ။ ကၽြန္ေတာ္ေရးျပပါမယ္။ ‘ခ်ာ၊ ျခာ၊ ခြာ’ ျဖစ္သြားပါတယ္”

“ကဲ-ရွင္းသြားေအာင္ က်န္တဲ့ဗ်ည္းငါးလုံးကုိလည္း ယပင့္ရရစ္ဝဆဲြေတြတဲြၿပီး ဝုိက္ခ်နဲ႔ေရးၾကည့္ပါဦး”

“ဟုတ္ကဲ့ပါ။ ‘ဂ်ာ၊ ျဂာ၊ ဂြာ၊ င်ာ၊ ျငာ၊ ငြာ၊ ဒ်ာ၊ ျဒာ၊ ဒြာ၊ ပ်ာ၊ ျပာ၊ ပြာ၊’ ဝ ကုိေတာ့ အဲဒါေတြတဲြလုိ႔မရ ပါဘူး”

“ဟုတ္ပါၿပီ။ သားအခုဝိုက္ခ်နဲ႔ေရးထားတဲ့ဗ်ည္းတြဲေတြဟာ တျခားစာလုံးေတြနဲ႔ ဆင္တူယုိးမွားျဖစ္ႏုိင္ သလား”

“အင္း . . . . မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူးဆရာ”

“ဒါဆုိရင္ ေမာက္ခ်နဲ႔ေျပာင္းေရးစရာမလုိဘူးေပါ့”

“ဟုတ္ကဲ့။ ဒါေတာ့ရွင္းသြားပါၿပီ။ အဲဒီဗ်ည္းေတြနဲ႔ တျခားဗ်ည္းေတြ ႏွစ္လုံးဆင့္ေရးတာမ်ဳိးလည္း ရွိပါ တယ္။ အဲဒီစာလုံးဆင့္ေတြကုိေရာ ဝုိက္ခ်နဲ႔ပဲေရးရမယ္ ထင္တယ္ေနာ္”

“သားေျပာတဲ့ စာလုံးဆင့္ေတြ ေရးၾကည့္လုိက္ေလ”

“ဟုတ္ကဲ့။ ကၽြန္ေတာ္ေလ့လာမိသေလာက္ေတာ့ အဲဒီဗ်ည္းေျခာက္လုံးထဲက ဂ၊ ဒ၊ ပ ဗ်ည္းသုံးလုံးကုိ တျခားဗ်ည္းေပၚကဆင့္ၿပီး ေရးပါတယ္။

ဒီလုိပါ။ ‘ဂြ၊ ဂၣ၊ ဒၵ၊ ဒၶ၊ ပၸ၊ ပၹ’ ဟုေရးျပသည္။

“ဟုတ္ၿပီ။ အဲဒီစာလုံးဆင့္ေတြကုိ ဝုိက္ခ်နဲ႔တဲြေရးၾကည့္ေလ”

“ဟုတ္ကဲ့ ေရးပါၿပီ။ ဂြာ၊ ဂၣာ၊ ဒၵာ၊ ပၸာ၊ ပၹာ အဲဒီစာလုံးေတြျဖစ္လာပါတယ္ ဆရာ”

“အဲဒီလုိ ဝုိက္ခ်နဲ႔ေရးရင္ တျခားစာလုံးနဲ႔ ဆင္တူယုိးမွားျဖစ္စရာရွိသလား”

“မရွိပါဘူးဆရာ”

“ဒါဆုိရင္ စာလုံးဆင့္ေတြကုိလည္း ဝုိက္ခ်နဲ႔ပဲေရးရမယ္။ ေမာက္ခ်နဲ႔ေျပာင္းေရစရာ မလုိဘူးေပါ့”

“ဟုတ္ကဲ့ပါ”

“ကဲ . . . . ဒီလုိဆုိရင္ အစအဆုံးျပန္ၿခံဳၾကည့္ရေအာင္၊ ခ၊ ဂ၊ င၊ ဒ၊ ပ၊ ဝ ဆုိတဲ့ ဗ်ည္းေျခာက္လုံးကုိ တစ္လုံး ခ်င္းေရးရင္ေတာ့ ေမာက္ခ်နဲ႔ေရးရမယ္။ အဲဒီဗ်ည္းေတြကုိ ယပင့္၊ ရရစ္၊ ဝဆဲြတဲြတဲ့ ဗ်ည္းတဲြ ေတြျဖစ္ေန ရင္ေတာ့ ဝိုက္ခ်နဲ႔ပဲေရးရမယ္။ အဲဒီစာလုံးေတြပါတဲ့ စာလုံးဆင့္ေတြကုိလည္း ဝုိင္ခ်နဲ႔ပဲေရး မယ္ဆုိတဲ့ ဥပေဒသေတြထြက္လာတာေပါ့ကြယ္။ ၿပီးေတာ့ဝုိက္ခ်က ဗ်ည္းအမ်ားစုနဲ႔ သုံးရတာမုိ႔ေမာက္ ခ်ထက္ အရင္းခံက်တယ္လုိ႔ ဆုိရမွာေပါ့”

“ရွင္းပါၿပီဆရာ။ ဒီလုိဆုိရင္ ဒီဥပေဒသဟာ ေရးခ်ပါတဲ့ သေဝထုိးေရးခ် (ေ-ာ) နဲ႔ သေဝထုိးေရးခ်ေရွ႕ ထုိး (ေ-ၚ) ဆုိတဲ့ စာလုံးေတြနဲ႔လည္း အက်ဳံးဝင္တာေပါ့ေနာ္”

“ဒါေပါ့။ တစ္လုံးခ်င္းဆုိရင္ ‘ဒါ၊ ဂါ၊ ငါ၊ ပါ၊ ဝါ’ လုိပဲ ‘ေခါ၊ ေဂါ၊ ေဝၚ’ ေရာေမာက္ခ်နဲ႔ေရးၿပီး က်န္တဲ့ဗ်ည္း ေတြ ကုိေတာ့ ဝုိက္ခ်နဲ႔ပဲေရးရမယ္လုိ႔ မွတ္ႏုိင္တာေပါ့”

“ကၽြန္ေတာ္မရွင္းတဲ့အခ်က္ေတြထဲမွာ စာလုံးတခ်ဳိ႕ေရးပုံပါပါတယ္ဆရာ”

“ဘာေတြပါလိမ့္”

“ဒီဥပေဒသအရ ဒ ပါတဲ့ဗ်ည္းေတြနဲ႔ စာလုံးဆင့္ဆုိရင္ ဝုိက္ခ်နဲ႔ပဲေရးရမယ္မဟုတ္လား ဆရာ”

“ဟုတ္တယ္ေလ”

“ဒါေပမယ့္ ဒြာရတုိ႔ သဒၵါက်မ္းတုိ႔ သဒၶါတရားတုိ႔ကုိ အခုလုိေမာက္ခ်ေတြနဲ႔ ေရးတာေရာ၊ ပုံႏွိပ္စာလုံး ေရာ၊ ကြန္ပ်ဴတာစာလုံးေရာ ေတြ႕ေနရပါတယ္ဆရာ၊ တကယ္ေတာ့ အဲဒီစာလုံးေတြကုိ ဝုိက္ခ်နဲ႔ေရးရ မွာေပါ့” သူကေျပာရင္း ေရးျပသည္။

“ဟုတ္ပါတယ္။ အဲဒီစာလုံးေတြကုိေမာက္ခ်နဲ႔ အစဥ္အဆက္ေရးလာၾကတယ္ဆုိေတာ့ မွန္တယ္ထင္ ၾကတာေပါ့။ တကယ္ေတာ့ ဒြာရ သဒၵာက်မ္း၊ သဒၶာတရားလုိ႔ ဝုိက္ခ်နဲ႔ေရးမွ ဒီဥပေဒသနဲ႔ ညီညြတ္မွာ ပါ။ ဆရာသိသေလာက္က ျမန္မာစာအဖြဲ႕ကလည္း အဲဒီလုိေရးတာကုိ လက္ခံပါတယ္”

“ကြန္ပ်ဴတာသုံး ျမန္မာစာအေနနဲ႔ စနစ္တစ္ခုကုိ တစ္ေျပးညီသုံးဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္ဆရာ။ ဒီလုိဆုိရင္ အဲဒီစာလုံးေတြ ေရးပုံကုိလည္းအသုံးဝင္ေအာင္ ႀကိဳးစားရမွာေပါ့ေနာ္ ဆရာ”

“ဟုတ္ပါတယ္။ သတိထားၿပီးေရးရင္ ညီသြားမွာပါပဲ”

“ေနာက္တစ္ခုက ေမာက္ခ်နဲ႔ ေျပာင္းေရးစရာမလုိတဲ့ စာလုံးေတြကုိလည္း ေမာက္ခ်နဲ႔မေရးမွ တစ္ေျပး ညီျဖစ္မွာပါ ဆရာ”

“အင္-သတိထားမိသေလာက္ ‘ဓား’ တုိ႔ ‘ဖား’ တုိ႔လုိေမာက္ခ်နဲ႔ေရးတာမ်ဳိးေတြရွိေနတယ္။ ‘ဓား၊ ဖား’ လုိ႔ေရးမွ တစ္ေျပးညီျဖစ္မွာေပါ့။ အသုံးတြင္လာေအာင္ ျပင္စရာရွိတာ ျပင္ေရးရမွာေပါ့ကြယ္”

“ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ဆရာ”။ ။


ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာ
စက္တင္ဘာ (၂၈) ရက္၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္
--------------------------------------
ကိုမ်ဳိး(သုတစြယ္စုံ)(lwanmapyay.blogspot.com) Facebook Page Twitter Google+

Sunday, November 2, 2014

အသည္း က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေစမည့္ အေလ့အထမ်ား

အသည္း က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေစမည့္ အေလ့အထမ်ား 

၁။ အအိပ္ေနာက္က်ျခင္း၊ အထ ေနာက္က်ျခင္း 
၂။ မနက္တြင္ ဆီးမသြားျခင္း

၃။ အစား အလြန္အကြ်ံစားျခင္း
၄။ မနက္စာ မစားပဲေနျခင္း 

၅။ ေဆးဝါးမ်ား အလြန္အကြံ်မွီဝဲ အသံုးျပဳျခင္း (ဥပမာ အားေဆးမ်းာ) 
၆။ မသန္႔ေသာ ဆီမ်ားျဖင့္ ခ်က္၊ေက်ာ္ေသာ အစားအစာမ်ား စားျခင္း

၇။ ၾကာရွည္ခံေအာင္ ထားေသာ အစားအစာမ်ား၊ အေရာင္စိုး အစားအစာမ်ား အစညးမ်ားျခင္း 
၈။ သာမန္ထက္မီးအပူေပး၊ အခ်က္လြန္ေသာ မီးတူးအစားအစာမ်ား စားသံုးျခင္း 

၉။ အရက္ေသာက္သံုးျခင္း

အစရွိတဲ့ မွားယြင္းတဲ့ စားသံုးေနထိုင္မွု အေလ့အထမ်ားက မိမိရဲ႕ အသည္းကို ေရာဂါမ်ား ရရွိေအာင္ တြန္းပို႔ေနျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ 

Ref: healthcare
ေအာင္ခမး္ (ရိုးရာေလး)
www.yoyarlay.com

#aungkham_yyl
#health_yyl
.

အသည္း က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေစမည့္ အေလ့အထမ်ား
၁။ အအိပ္ေနာက္က်ျခင္း၊ အထ ေနာက္က်ျခင္း
၂။ မနက္တြင္ ဆီးမသြားျခင္း

၃။ အစား အလြန္အကြ်ံစားျခင္း
၄။ မနက္စာ မစားပဲေနျခင္း
၅။ ေဆးဝါးမ်ား အလြန္အကြံ်မွီဝဲ အသံုးျပဳျခင္း (ဥပမာ အားေဆးမ်းာ)
၆။ မသန္႔ေသာ ဆီမ်ားျဖင့္ ခ်က္၊ေက်ာ္ေသာ အစားအစာမ်ား စားျခင္း
၇။ ၾကာရွည္ခံေအာင္ ထားေသာ အစားအစာမ်ား၊ အေရာင္စိုး အစားအစာမ်ား အစားမ်ားျခင္း
၈။ သာမန္ထက္မီးအပူေပး၊ အခ်က္လြန္ေသာ မီးတူးအစားအစာမ်ား စားသံုးျခင္း
၉။ အရက္ေသာက္သံုးျခင္း
အစရွိတဲ့ မွားယြင္းတဲ့ စားသံုးေနထိုင္မွု အေလ့အထမ်ားက မိမိရဲ႕ အသည္းကို ေရာဂါမ်ား ရရွိေအာင္ တြန္းပို႔ေနျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
Ref: healthcare
ေအာင္ခမး္ (ရိုးရာေလး)
www.yoyarlay.com

Thursday, October 30, 2014

ေျကြပုပ္

copy from  Khin Mg Winn`s FB

ေျကြပုပ္
က်ေနာ့္ထံ ဆီးေက်ာက္တည္လုိ့
လူးလိွမ့္ ေအာ္ဟစ္ျပီးေရာက္လာ
ရင္ ပုံတြင္ျပထားတဲ႕ ပင္လယ္...
ကမ္းစပ္ေတြမွာ အလြယ္တကူရ
နုိင္တဲ႔ေျကြပုပ္ ကုိဆန္ေဆးေရနဲ႕
ေရာျပီး ေကာက္ျပင္ေပၚတင္ေသြး
လူးလုိက္ရင္ ေကာင္းသြားပါတယ္

ေက်ာက္တည္တဲ႕လူနာေတြကုိေတာ့ ျမန္မာေဆးေတြဘဲညြွန္းပါ
တယ္ တခါမွခြဲစိပ္ဆရာထံ မလြွဲဘူး
ေသးပါ။
ေစ်းေပါပါတယ္ လူနာအတြက္လဲ ထိေရာက္ပါတယ္
လူနာေတြကဘဲျပန္သင္ေပးခဲ႕တဲ႕
နည္းလမ္းေတြပါ။
မုဆုိး စုိင္သင္ဆုိသလုိေပါ့
ယုံၾကည္မယ္ဆုိ စမ္းသတ္ျကည့္ပါ။



ဖြတ္က်ားဟု ေခၚရသည့္ အေၾကာင္းအရင္း



ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမန္မာအခ်င္းအခ်င္း တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ စေနာက္တဲ့အခါ ဖြတ္က်ားနဲ႔ ႏွိုင္းေလ့ ရွိတာကို သိၾကမွာပါ။ ဖြတ္နဲ႔ ႏိွုင္းရျခင္း အေၾကာင္း ကလည္း ညံ့ဖ်င္းမွု၊ ထံုအမွု တို႔ကို ရည္ညြန္းျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဖြတ္က်ားလို႔ ေခၚျဖစ္ပံုေလးကေတာ့ ဒီလိုပါတဲ့။
ျမန္မာတို႔ဟာ ေရွးအခါေတြကတည္းက ေတာရြာေတြမွာ ဖြတ္ေတြကို အမဲလိုက္ ဖမ္းယူေလ့ရွိပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ ဖြတ္ေတြဟာ အေတာ္ေလး ျမန္ပါတယ္။ သာမန္လူ တစ္ေယာက္ လိုက္ေျပးျပီး ဖမ္းလို႔ မလြယ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ မိပါတယ္။ ...အေၾကာင္းကေတာ့ ယင္းဖြတ္ဟာ ေျပးေနရင္းနဲ႔ သူ ဘာေၾကာင့္ ေျပးတယ္ဆုိတာကို  ေမ့သြားပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ျပန္သတိရလာျပီး ျပန္လိုက္လာျပီ ဆိုမွ ျပန္ေျပး ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ရပ္လိုက္ ေျပးလိုက္နဲ႔ လူေတြလက္ထဲကို အလြယ္တကူ ေရာက္ပါတယ္။ မ်ားေသာ အားျဖင့္ ကိုယ္ခႏၶာမွာ အဆင္းက်ား ပါတဲ့ ဖြတ္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္မို႔ မွတ္ဥာဏ္ နည္းသူ၊ အမွတ္မရွိပဲ အမွား အၾကိမ္ၾကိမ္လုပ္သူ၊ ထံုသူ၊ အသူ တို႔ကို ဖြတ္က်ားနဲ႔ ႏိွုင္းျပီး စေနာက္ ေျပာဆုိျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ဆုိၾက ပါတယ္။
.
တစ္ဆင့္စကား တစ္ဆင့္ၾကား၍ မွ်ေဝသည္...
ေအာင္ခမ္း (ရိုးရာေလး)
www.yoyarlay.com

ဖြတ္က်ားဟု ေခၚရသည့္ အေၾကာင္းအရင္း 

ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမန္မာအခ်င္းအခ်င္း တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ စေနာက္တဲ့အခါ ဖြတ္က်ားနဲ႔ ႏွိုင္းေလ့ ရွိတာကို သိၾကမွာပါ။ ဖြတ္နဲ႔ ႏိွုင္းရျခင္း အေၾကာင္း ကလည္း ညံ့ဖ်င္းမွု၊ ထံုအမွု တို႔ကို ရည္ညြန္းျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဖြတ္က်ားလို႔ ေခၚျဖစ္ပံုေလးကေတာ့ ဒီလိုပါတဲ့။ 

ျမန္မာတို႔ဟာ ေရွးအခါေတြကတည္းက ေတာရြာေတြမွာ ဖြတ္ေတြကို အမဲလိုက္ ဖမ္းယူေလ့ရွိပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ ဖြတ္ေတြဟာ အေတာ္ေလး ျမန္ပါတယ္။ သာမန္လူ တစ္ေယာက္ လိုက္ေျပးျပီး ဖမ္းလို႔ မလြယ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ မိပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ယင္းဖြတ္ဟာ ေျပးေနရင္းနဲ႔ သူ ဘာေၾကာင့္ ေျပးတယ္ဆုိတာကို ေမ့သြားတတ္ လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ မ်ားေသာ အားျဖင့္ ကိုယ္ခႏၶာမွာ အဆင္းက်ား ပါတဲ့ ဖြတ္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ 

ယင္း ဖြတ္က်ားမ်ားဟာ လူတုိ႔ လိုက္ဖမ္းတဲ့ အခါမွာ လ်င္ျမန္စြာ ေျပးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေျပးလႊားေနရင္းနဲ႔ သူတို႔ဟာ ဘာေၾကာင့္ ေျပးေနတယ္ ဆုိတာကုိ ေမ့သြားပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ျပန္သတိရလာျပီး ျပန္လိုက္လာျပီ ဆိုမွ ျပန္ေျပးပါတယ္။ ဒီေတာ့ ရပ္လိုက္ ေျပးလိုက္နဲ႔ လူေတြလက္ထဲကို အလြယ္တကူ ေရာက္ပါတယ္။ 

ဒါေၾကာင့္မို႔ မွတ္ဥာဏ္ နည္းသူ၊ အမွတ္မရွိပဲ အမွား အၾကိမ္ၾကိမ္လုပ္သူ၊ ထံုသူ၊ အသူ တို႔ကို ဖြတ္က်ားနဲ႔ ႏိွုင္းျပီး စေနာက္ ေျပာဆုိျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ဆုိၾက ပါတယ္။
.
တစ္ဆင့္စကား တစ္ဆင့္ၾကား၍ မွ်ေဝသည္... 

ေအာင္ခမ္း (ရိုးရာေလး)
www.yoyarlay.com

#joke_yyl
#aungkham_yyl
.



Tuesday, October 28, 2014

ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဖ်ာ္ရည္၏ က်န္းမာေရး အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ား

7 day daily

ခရမ္းခ်ဥ္သီးတြင္ ဗီတာမင္ႏွင့္ သတၱဳဓာတ္မ်ားစြာ ပါ၀င္သျဖင့္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဖ်ာ္ရည္ေသာက္ျခင္းျဖင့္ ရရွိႏိုင္မည့္ က်န္းမာေရးအက်ဳိးေက်းဇူးမ်ားကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါသည္။

ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဖ်ာ္ရည္တြင္ ဗီတာမင္ A, K, B1, B2, B3, B5 ႏွင့္ B6 တို႔အျပင္ သံဓာတ္၊ မဂၢနီဆီယမ္ႏွင့္ ေဖာ့စပရပ္စ္ဓာတ္တို႔ကဲ့သို႔ သတၱဳဓာတ္မ်ားလည္း ပါ၀င္သည္။ ယင္းသတၱဳဓာတ္မ်ားႏွင့္ ဗီတာမင္တို႔မွာ က်န္းမာေရးအတြက္သာ အထူးေကာင္းမြန္သည္မဟုတ္ဘဲ အသားအေရႏွင့္ ဆံေကသာအတြက္လည္း ေကာင္းမြန္သည္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဖ်ာ္ရည္ ေသာက္မည္ဆိုပါက လတ္ဆတ္ေသာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးမ်ားျဖင့္ စီမံျပဳလုပ္ရန္ အေရးႀကီးသည္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးမ်ားႏွင့္ အနီေရာင္ရွိေသာ အသီးမ်ားတြင္ ပါ၀င္သည့္ ကင္ဆာေရာဂါကာကြယ္ ေပးေသာ ဓာတ္ပစၥည္းတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည့္ Lycopene ပါ၀င္မႈေၾကာင့္ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈ အႏၲရာယ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္သည္။
၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ ၀မ္းေလွ်ာျခင္းတို႔ကဲ့သို႔ အစာေခ်ဖ်က္မႈဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ားကိုလည္း ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဖ်ာ္ရည္ေသာက္ျခင္းျဖင့္ သက္သာေစႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဖ်ာ္ရည္ေသာက္ေပးျခင္းျဖင့္ ေသြးထဲ၌ ကိုလက္စထေရာပါ၀င္မႈကို ေလွ်ာ့ခ်ရာတြင္ အစြမ္းထက္ေၾကာင္း ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက ေျပာသည္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးတြင္ ပါ၀င္ေသာ အမွ်င္ဓာတ္ေၾကာင့္ LDL ကိုလက္စထေရာမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ၿပီး ကိုလက္စထေရာပါ၀င္မႈ ျမင့္မားျခင္းကို တိုက္ဖ်က္ႏိုင္ေသာ ဗီတာမင္ဘီျဒပ္ေပါင္းမ်ားလည္း ခရမ္းခ်ဥ္သီးတြင္ ပါ၀င္သည္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဖ်ာ္ရည္တြင္ပါ၀င္ေသာ ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းမ်ားက ဆီးခ်ဳိေရာဂါ၊ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါႏွင့္ ႏွလံုးေရာဂါတို႔ကဲ့သို႔ ခႏၶာကိုယ္ေရာင္ရမ္းမႈကို ျဖစ္ေစေသာ ေရာဂါမ်ားကို တိုက္ဖ်က္ရာတြင္ အေထာက္အကူျပဳေစမည္ ျဖစ္သည္။

Sunday, October 26, 2014

ေဆးကုခံယူျခင္းဆုံးျဖတ္ခ်က္မမွားရေအာင္

ေဆးကုခံယူျခင္းဆုံးျဖတ္ခ်က္မမွားရေအာင္

“ ဆရာဝန္နဲ႔ ေဆးရံု၊ ေဆးခန္း ဘယ္လိုေရြးခ်ယ္ရမလဲ ”
ႏိုင္ငံ၏ ေျပာင္းလဲလာေသာ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးႏွင့္အညီ ပုဂၢလိကေဆးခန္း၊ ေဆးရံုမ်ား သည္လည္း အၿပိဳင္အဆိုင္ေပၚထြက္လာခဲ...့ပါသည္။ ေငြေၾကးတတ္ႏိုင္သည့္ ျပည္သူမ်ားအတြက္ ေရြးခ်ယ္စရာ တစ္ခု အေနျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အစိုးရလစာျဖင့္ မရပ္တည္ႏိုင္သည့္ ဆရာဝန္၊ သူနာျပဳႏွင့္ က်န္းမာေရး ႏွီးႏြယ္ ဝန္ထမ္းမ်ားအတြက္ ဝင္ေငြရွာေဖြရန္ ေနရာအျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း အေရးပါသည့္ေနရာတစ္ခု အျဖစ္ တည္ရွိေနပါသည္။
က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းသည္ အျခားကုန္ပစၥည္းမ်ားႏွင့္မတူပါ။ အျခားကုန္ပစၥည္းမ်ား (ဥပမာ-အဝတ္အစား၊ စားစရာ စသည္) ဆိုပါက စားသံုးသူျပည္သူမ်ားမွ လွမလွ၊ ေတာ္မေတာ္၊ Fitting ခန္း တြင္ အစမ္းဝတ္ၾကည့္၍ရသည္။ စားစရာကိုလည္း နဲနဲမွာစားၿပီး ျမည္းၾကည့္လို႔ရသည္။ အူအတတ္ေရာင္ၿပီး ဗိုက္ခြဲရမည့္လူနာ၊ Actue Myocardial Infarct ဟု ေခၚသည့္ Heart Attack (ႏွလံုးၾကြက္သားပုပ္ျခင္း) လူနာ မွာ ေဆးခန္းတကာ လွည့္လည္ၿပီး ဆရာဝန္ တစ္ေယာက္ၿပီးတစ္ေယာက္ အစမ္းခြဲခိုင္း (Testing) သို႔မဟုတ္ ကုသခိုင္းရန္ အခြင့္အေရးမရွိပါ။ အေကာင္းဆံုးဟု ထင္ျမင္ယူဆသည့္သူ၏ လက္ထဲသို႔သာ မိမိ၏အသက္ကို ပံုအပ္လိုက္ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ေဆးေက်ာင္းသားမ်ားကို စာေမးပြဲစစ္ရင္ ေျပာေနၾကစကားလံုးကို ျပန္ေကာက္ရလွ်င္ “ ေဆာရီး ဆရာႀကီး ကၽြန္ေတာ္ေျဖတဲ့ အေျဖမွားသြားလို႔ ေနာက္ျပန္ျပင္ၿပီး ေျဖပါရေစ ” လို႔ ေက်ာင္းသားမွ ေျပာလာလွ်င္ “ မရေတာ့ဘူး တပည့္၊ မင္းေပးတဲ့ေဆးထိုးၿပီး လူနာကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့မိနစ္ကဘဲ ဘဝတစ္ပါး ကူးသြားပါၿပီ ” ဆိုၿပီး ေျပာေလ့ရွိသည္။ ေဆးပညာႏွင့္ပတ္သက္သည့္ စာေမးပြဲ MCQ ေျဖဆိုရာတြင္လည္း အေျဖမွန္ပါက (+၁) မွတ္၊ မေျဖဘဲထားပါက (ဝ) မွတ္ ျဖစ္ၿပီး မွားယြင္းေျဖဆိုပါက (-၁) မွတ္ ႏႈတ္ ခံရပါသည္။ ဒါကလည္း မသိလွ်င္ မေျဖႏိုင္ေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ လူ႔အသက္ႏွင့္ဆိုင္ေသာေၾကာင့္ ရႊီးၿပီး မေျဖႏိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။
လူနာမ်ားသည္ မိမိတို႔၏အသက္ကို မိမိတို႔ယံုၾကည္ရသည့္ ဆရာဝန္၊ ဆရာမ၊ ေဆးရံု၊ ေဆးခန္း မ်ားသို႔ ဝကြက္ အပ္ႏွံၾကရပါသည္။ မိမိအပ္ႏွံလိုက္သည့္ ဆရာဝန္ တကယ္ တတ္မတတ္၊ ေဆးရံု၊ ေဆးခန္း ေကာင္းမေကာင္းကို လူနာရွင္မိသားစုမ်ားမွ အကဲျဖတ္ႏိုင္ရန္ လံုေလာက္ေသာ က်န္းမာေရးႏွင့္ ဆိုင္သည့္ အသိပညာမရွိၾကပါ။ အခ်င္းခ်င္းၾကားဖူးနားဝ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေဆးခန္းဝ၌ ခ်ိတ္ထားေသာ ဘြဲ႔မ်ားကို ၾကည့္၍ေသာ္လည္းေကာင္း ေရြးခ်ယ္ရပါသည္။ ဒီပလိုမာ၊ မာစတာ (M.Med.Sc) ဘြဲ႔ရသူမ်ားသည္ အထူးကုဆရာဝန္ဆိုၿပီး တပ္ထားေလ့ရွိပါသည္။ ထိုသို႔ ဘြဲ႔လြန္ရထားသူမ်ားအားလံုးသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ ေဆးရံုမ်ားတြင္ ရာထူးအရ သတ္မွတ္ထားေသာ အထူးကုဆရာဝန္ (Consultant Physcian/ Surgeon/ OG/

-၂ -
Paediatrician) မ်ား မဟုတ္ၾကပါ။ ဒါကိုလည္း ျပည္သူမ်ားသိရွိရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ေဆးပညာဘြဲ႔ရတစ္ေယာက္ အလုပ္စတင္ဝင္ေရာက္ပါက လက္ေထာက္ဆရာဝန္ (Civil Assistant Surgeon) ၊ ဘြဲ႔လြန္ (M.Sc) ရၿပီးပါကလည္း အထူးကု လက္ေထာက္ဆရာဝန္ (Specialist Civil Assistant Surgeon) (လစာမေျပာင္းလဲပါ) ဆရာဝန္အျဖစ္ Training ယူၿပီး Consultant ဆရာႀကီး/ ဆရာမႀကီးတို႔၏ ႀကီးၾကပ္မႈျဖင့္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ၾကပါသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ျပည္ပ Membership စာေမးပြဲမ်ားကိုလည္း ေျဖဆိုၾကပါ သည္။ ထိုသို႔ ေလ့လာသင္ယူၿပီး ႏွစ္ကာလတစ္ခုသို႔ ေရာက္လာၿပီးေနာက္ ေနရာလြတ္ရွိပါက အထူးကု ဆရာဝန္ (Consultant) အဆင့္သို႔ ရာထူးတိုးတာဝန္ ထမ္းေဆာင္ၾကရပါသည္။ ၄င္းမွတဆင့္ ရာထူးတိုးပါက အထူးကုဆရာဝန္ႀကီး (Senior Consultant) သို႔ တိုးျမွင့္ခံထားရပါသည္။ က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနရွိ ကုသေရး အပိုင္းတြင္ အထူးကုဆရာဝန္ႀကီးအဆင့္မွာ ဆံုးပါသည္။
ေဆးသိပၸံပညာဦးစီးဌာနေအာက္ရွိ ေဆးတကၠသိုလ္မ်ားတြင္မူ လက္ေထာက္ကထိက၊ ကထိက၊ တြဲဘက္ပါေမာကၡ၊ ပါေမာကၡ ဆိုၿပီး ရာထူးအဆင့္မ်ားရွိပါသည္။ လစာအရ အထူးကုဆရာဝန္ (Consultant) မွာ ကထိကႏွင့္ တူညီၿပီး အထူးကုဆရာဝန္ႀကီး (Senior Consultant) မွာ တြဲဘက္ပါေမာကၡႏွင့္ တူညီပါသည္။ ဘြဲ႔လြန္မာစတာရၿပီး အထူးကု (Specialist)ဟု ဆိုရာတြင္ အထူးကုလက္ေထာက္ဆရာဝန္ (Specialist Assistant)၊ အထူးကုဆရာဝန္ (Consultant)၊ အထူးကုဆရာဝန္ႀကီး (Senior Consultant) ဆိုသည့္ ရာထူးမ်ားအျပင္ သင္ၾကားေရးအရ လက္ေထာက္ကထိကမွ ပါေမာကၡအထိ အဆင့္ဆင့္ရွိၿပီး အေတြ႔အႀကံဳတာဝန္ယူမႈ မတူညီၾကေၾကာင္း သိထားရပါမည္။
ရန္ကုန္၊ မႏ ၱေလး၊ မေကြးၿမိဳ႕မ်ားတြင္ ေဆးတကၠသိုလ္မ်ားရွိၿပီး သင္ၾကားေရးေဆးရံုမ်ားတြင္ ေဆးသိပၸံပညာဦးစီးဌာနမွ သင္ၾကားေရးဆရာဝန္ႀကီးမ်ားႏွင့္ က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွ ကုသေရး ဆရာဝန္ႀကီးမ်ား (၂)မ်ိဳးစလံုးရွိၾကပါသည္။ အဆိုပါေဆးရံုမ်ားတြင္ ဝါ့ဒ္ပိုင္ (Ward Incharge)ဟု ေခၚဆိုသည့္ တာဝန္ခံ ဆရာဝန္ႀကီးအျဖစ္ ပါေမာကၡ (သို႔မဟုတ္) တြဲဘက္ပါေမာကၡမ်ားက အမ်ားအားျဖင့္ တာဝန္ယူၾကပါသည္။ အျခားျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး၊ ခရိုင္ ေဆးရံုမ်ားတြင္ အထူးကုဆရာဝန္ႀကီး (Senior Consultant) ႏွင့္ အထူးကုဆရာဝန္ (Consultant)မ်ားက ဝါ့ဒ္ပိုင္ (Ward Incharge) တာဝန္ယူၾကပါသည္။ ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ တိုက္နယ္ေဆးရံုမ်ားတြင္ ၿမိဳ႕နယ္ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုက္နယ္ဆရာဝန္တို႔မွ တာဝန္ယူပါသည္။
အစိုးရေဆးရံုမ်ားတြင္ ေဆးကုသမႈျပဳလုပ္ရာ ခြဲစိတ္ကုသမႈျပဳလုပ္ရာတြင္ ဝါ့ဒ္တာဝန္ခံ ဆရာဝန္ (Ward Incharge) မ်ားက တာဝန္ခံရပါသည္။ ဝါ့ဒ္တာဝန္ခံဆရာဝန္ႀကီး (ပါေမာကၡ/ တြဲဘက္ ပါေမာကၡ/ ကထိက/ အထူးကုဆရာဝန္) ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ ႀကီးၾကပ္မႈျဖင့္ အထူးကုလက္ေထာက္ဆရာဝန္ မ်ား၊ ဘြဲ႔လြန္တက္ေနသည့္ ဆရာဝန္မ်ား၊ လက္ေထာက္ဆရာဝန္မ်ား၊ အလုပ္သင္ဆရာဝန္မ်ားမွ ကုသမႈအဝဝကို ေဆာင္ရြက္ၾကရပါသည္။ Ward ထဲတြင္ (၂၄)နာရီပတ္လံုး သူနာျပဳ၊ အလုပ္သင္ဆရာဝန္မ်ား၊ လက္ေထာက္ဆရာဝန္၊ အထူးကုလက္ေထာက္ဆရာဝန္မ်ား ရွိေနၿပီး အဆင့္ဆင့္ တာဝန္ယူထား ေသာေၾကာင့္ “ ဆရာဝန္၏ေပါ့ဆမႈေၾကာင့္ လူနာေသဆံုးႏိုင္ေျခ ” အနည္းဆံုးမွာရွိပါသည္။ လူနာတစ္ဦးအား ေရာဂါရာဇဝင္
-၃-
ေမးျခင္း၊ စမ္းသပ္ျခင္း၊ ျပန္လည္သံုးသပ္ျခင္းတို႔မွာ တတိယႏွစ္၊ ေနာက္ဆံုးႏွစ္ အပိုင္း(က)၊ ေနာက္ဆံုးႏွစ္ အပိုင္း (ခ)၊ ဘြဲ႔လြန္ပထမႏွစ္၊ ဘြဲ႔လြန္ဒုတိယႏွစ္၊ ဘြဲ႔လြန္တတိယႏွစ္၊ လက္ေထာက္ဆရာဝန္၊ အထူးကု ဆရာဝန္၊ Consultant ၊ တြဲဘက္ပါေမာကၡ/ ပါေမာကၡ စသျဖင့္ လူေပါင္းစံု၊ မ်က္စိေပါင္းစံု၊ ေဒါင့္ေပါင္းစံုမွ စမ္းသပ္စစ္ေဆးေနေသာေၾကာင့္ တစ္ေယာက္အမွားလုပ္မိလွ်င္ အျခားတစ္ဦးမွ ျမင္ႏိုင္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ေဆးပညာသင္ၾကားေရး ေဆာင္ရြက္ေနေသာေၾကာင့္ ေခတ္မွီကုထံုးမ်ားကိုလည္း အစဥ္တစိုက္ ေဆြးေႏြး သင္ၾကားေနျခင္း၊ အပတ္စဥ္ ျပန္လည္သံုးသပ္ေဆြးေႏြးျခင္း၊ (၂၄)နာရီအတြင္း ေသဆံုးသည့္လူနာအား ရင္ခြဲ စစ္ေဆးျခင္း (Post Mortern) ျပဳလုပ္၍ ေရာဂါအား Confirmation ျပဳလုပ္ျခင္းတို႔ကိုေဆာင္ရြက္ၾကပါသည္။
ပုဂၢလိကေဆး႐ံုမ်ား၏ အဓိကအားနည္းခ်က္မွာသူနာျပဳႏွင့္ လက္ေထာက္ဆရာ၀န္မ်ားကိုသာ အခ်ိန္ျပည့္ ၀န္ထမ္းခန္႔အပ္ႏိုင္ၿပီးအစိုးရေဆး႐ံုမ်ားကဲ့သို႔ အထူးကုလက္ေထာက္ဆရာဝန္ (Specialist CAS) ႏွင့္ အထူးကုဆရာ၀န္ (Consultant) ခန္႔အပ္ႏိုင္ျခင္းမရိွမႈသည္ အဓိကအားနည္းခ်က္ျဖစ္ပါသည္။ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မမွီႏိုင္ျခင္းမွာလည္း ၄င္းအခ်က္ပင္ျဖစ္ပါသည္။ အထူးကုဆရာ၀န္မ်ား၊ ပါေမာကၡမ်ားမွာ အခ်ိန္ပိုင္းသာ ပုဂၢလိကေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္းမ်ားသို႔ လာေရာက္သည့္ အတြက္ လူနာအေရးႀကီး သည့္ အခ်ိန္တြင္ ထိေရာက္ေသာ အခ်ိန္မွီကုသမႈကိုရရိွႏိုင္မည္မဟုတ္ပါ။ ထုိ႔အျပင္ ပုဂၢလိကေဆး႐ံုမ်ားတြင္ အထူးကုဆရာ၀န္ တစ္ဦးဦးအား ျပသထားပါကထိုအထူးကုမရိွ၍ ႀကံဳသည့္အထူးကု (ေဆး႐ံုေဆးခန္းသို႔ လူနာလာၾကည့္ရင္းေရာက္ရိွေနမည့္ အထူးကု)သို႔ ျပသရန္မွာလည္းပိုင္ရွင္ (ၾကည့္ေနက်ဆရာ၀န္)စိတ္ဆိုးမွာလည္းေၾကာက္ရသည့္အတြက္ မျပရဲဘဲ ငုတ္တုတ္ၾကည့္ေနရသည့္ ပုဂၢလိကေဆးရံုမ်ားရွိ လက္ေထာက္ဆရာ၀န္၊ သူနာျပဳမ်ားမွာ လူနာရွင္မ်ား ၏ အဆူအဆဲကိုသာ ခံေနၾကရပါသည္။          ဆရာ၀န္ႀကီးမ်ား အေနျဖင့္လည္းမနက္ (၈း၃၀)နာရီ မွ ညေန (၄း၃၀)နာရီအထိ အစိုးရေဆး႐ံုတြင္ စာသင္၊ လူနာၾကည့္၊ ခြဲစိတ္၊ အစည္းအေ၀းတက္ ညေနတြင္လည္း ေဆးခန္း(၂)ခု (၃)ခုထိုင္၊ ညဖက္တြင္ မိုးခ်ဳပ္အထိခြဲစိတ္၊ မိုးမလင္းခင္ Round လွည့္ ေဆာင္ရြက္ေနရပါက Quality ထိန္းသိမ္းရန္ ခက္ခဲပါသည္။ ယခုအခါ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆို႔မႈ (Traffic) ကလည္း ဆိုး၀ါးေနရာ ေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္းတစ္ခုမွ တစ္ခုသို႔ ကူးရာတြင္လည္း အခ်ိန္တစ္နာရီေက်ာ္ ႏွစ္နာရီနီးပါးကုန္ေနပါသည္။ လူနာမွ အေရးေပၚ၍ ဖံုးဆက္ေခၚပါက ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆို႔မႈေၾကာင့္ လူနာမ်ားေဆးကုသမႈေနာက္က်၍ မေသသင့္၊ မေၾကြသင့္ပဲေသၾကေၾကြၾက ရပါသည္။



လူနာရွင္မ်ားမွ စဥ္းစားသင့္သည့္အခ်က္မ်ားမွာ -
- အေရးေပၚအေျခအေန (Emergency) ကိုကုသရမည္ဆိုပါက Emergency Team လံုေလာက္ စြာရိွသည့္ အစုိးရေဆး႐ံုသို႔သာသြားသင့္သည္။ အထူးသျဖင့္ ညအခ်ိန္မေတာ္ျဖစ္ပါကပုဂၢလိကေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္းမ်ားတြင္ အထူးကုဆရာ၀န္ ဦးေဆာင္သည့္ Team ရိွမေနသည္ကိုသတိျပဳရမည္။ ပုဂၢလိက ေဆးရံုရွိ oncall ေပးထားေသာ အထူးကုဆရာဝန္မွာလည္း ေဆးရံုအနီးတြင္မရွိပါက အခ်ိန္ အေတာ္ၾကာမွ ေရာက္ရွိႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။
-၄-
- ရဲႏွင့္ ဆိုင္ေသာအမႈအခင္းမ်ား (ယာဥ္တိုက္မႈ၊ ရန္ျဖစ္၊ ေဆးမွားေသာက္၊ အဆိပ္သင့္၊ ကိုယ္ကိုယ္ ကိုယ္သတ္ေသ) လူနာမ်ားကိုအစိုးရေဆး႐ံုမ်ားမွသာလက္ခံကုသပါသည္။
- မိမိျပသမည့္ အထူးကုဆရာ၀န္ႀကီးအား ေရြးခ်ယ္မည္ဆိုပါက စားေသာက္ဆုိင္ေရြးသကဲ့သို႔ စားေသာက္သူမ်ားသည္ ဆိုင္မ်ဳိးကိုမေရြးခ်ယ္သင့္ပါ။ တစ္ေန႔ လူနာ ၉၀-၁၀၀ ၾကည့္သည့္
ဆရာ၀န္ႀကီးသည္ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ ႏြမ္းနယ္ေနသည့္အတြက္ အမွားမ်ားႏိုင္သည္။ Quality က်ႏိုင္ ပါသည္။ လူနာအေရအတြက္ သင့္တင့္မွ်တစြာရိွသည့္ ဆရာ၀န္ကိုသာ ေရြးခ်ယ္ျပသသင့္ပါသည္။
- မိမိျပသမည့္ အထူးကုဆရာ၀န္ႀကီးမအားပါက (သို႔မဟုတ္) ခရီးသြားပါက တာ၀န္ယူမည့္ ဒုတိယ လူရိွမရိွ စံုးစမ္းထားသင့္ပါသည္။
- မိမိတက္ေရာက္ကုသခံယူမည့္ ပုဂၢလိကေဆး႐ံုတြင္ အေရးေပၚ အေျခအေနကုသမႈအဖြဲ႕ EmergencyTeam) ရိွမရိွ။ အထူးၾကပ္မတ္ကုသခန္း (Intensive Care Unit, Cadiac Care Unit, Neonatal Care Unit) ရိွမရိွ ေလ့လာသင့္ပါသည္။



အထူးကုဆရာ၀န္ႀကီးမ်ားအားအႀကံျပဳတင္ျပလိုသည္မွာ -
- မိမိကုသမည့္ လူနာအေရအတြက္ ကန္႔သတ္ထားျခင္းျဖင့္ လူနာအေပၚအခ်ိန္ပိုေပးႏိုင္ၿပီး Quality Care ပိုမိုေပးႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ မိမိႏွင့္ ျပသခြင့္မရေသာလူနာမ်ားက အျခားအထူးကုဆရာ၀န္သစ္ မ်ားကို သြားေရာက္ျပသျဖင့္ ဂ်ဴနီယာဆရာ၀န္ငယ္မ်ား၏ ခ်စ္ခင္ေလးစားမႈကုိလည္း ပိုမိုရရိွမည္ ျဖစ္သည္။
- အတြင္းလူနာထားရိွကုသမည္ဆိုပါက မိမိေနထိုင္ရာေနအိမ္ႏွင့္နီးေသာပုဂၢလိက ေဆး႐ံုတစ္ခု ကိုသာပံုေသေရြးခ်ယ္ထားရိွသင့္ပါသည္။ သို႔မွသာယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆိုမႈေၾကာင့္ ကားလမ္းေပၚတြင္ အခ်ိန္ကုန္ျခင္းကိုေရွာင္ရွားႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။
- ပုဂၢလိကေဆး႐ံုမ်ားတြင္ အတြင္းလူနာထားရိွပါက Second Man (ဒုတိယလူ)အားထားရိွျခင္း၊ အစိုးရေဆး႐ံုမ်ားကဲ့သို႔ First Assistant (ပထမလက္ေထာက္ဆရာ၀န္) ထားရိွျခင္းတို႔ ေဆာင္ရြက္ သင့္ပါသည္။ မိမိႏွင့္အတူ Team Work လိုက္ပါ ေဆာင္ရြက္ေနပါမွာသာမိမိမအားလပ္သည့္အခါ အဆုိပါ Team မွ ခ်က္ျခင္း Emergency response ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။



က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနအားအႀကံျပဳတင္ျပလိုသည္မွာ-
- က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွ ဖြဲ႕စည္းထားေသာပုဂၢလိကေဆး႐ံု/ေဆးခန္း ႀကီးၾကပ္ေရးအဖြဲ႕သည္ လိုင္စင္ ထုတ္ေပးသည့္ တစ္ႀကိမ္သာစစ္ေဆးေလ့ရိွၿပီးပံုမွန္စစ္ေဆးႏိုင္မႈ ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။
- ပုဂၢလိကေဆး႐ံုမ်ား၏ ေန႔စဥ္ခြဲစိတ္မႈ၊ ကေလးေမြးဖြားမႈ၊ ေဆး႐ံုတက္ေရာက္မႈအားပံုမွန္ Report လုပ္ခိုင္းေပးသင့္ပါသည္။
- ျမန္မာႏိုင္ငံဆရာဝန္အသင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံေဆးေကာင္စီ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံေဆးပညာရွင္အသင္း၊ သားဖြားႏွင့္ သူနာျပဳအသင္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါ၀င္သည့္ ပုဂၢလိကေဆး႐ံု/ ေဆးခန္းႀကီးၾကပ္ေရးအဖြဲ႕
-၅-
အားဖြဲ႕စည္းသင့္ၿပီးလစဥ္ပုံမွန္စစ္ေဆးသင့္ပါသည္။
- ပုဂၢလိကေဆး႐ံုမ်ားတြင္ Emergency Team ဖြဲ႕စည္းေရး ႀကီးၾကပ္ေပးသင့္ပါသည္။ လိုအပ္သည့္ စက္ပစၥည္းကိရိယာမ်ား၊ သင္တန္းမ်ား၊ Refresher Course မ်ားေပးသင့္ပါသည္။
- Referral System ကိုလည္းစနစ္တက် ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ေပးသင့္ပါသည္။
- အျခားႏုိင္ငံမ်ားကဲ့သို႔ ေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္းမ်ားအား Medical Audit ေဆာင္ရြက္ေပးၿပီး Standard Operation Procedure ကိုလိုက္နာၿခင္းရိွမရိွ၊ ေဆးပညာက်င့္၀တ္ (Medical Ethic) ႏွင့္ ညီမညီပံုမွန္စစ္ေဆးသင့္ပါသည္။
- ပုဂၢလိကေဆး႐ံုေဆးခန္းမ်ား၏ အဆင့္အတန္းအားစစ္ေဆး၍ အမ်ားျပည္သူသိရိွေအာင္ အဆင့္ ထုတ္ျပန္ေပးသင့္ပါသည္။ သို႔မွသာ ျပည္သူမ်ားအလြယ္တကူ ေရြးခ်ယ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။



ပုဂၢလိကေဆး႐ံုေဆးခန္းမ်ားကိုအႀကံျပဳတင္ျပလိုသည္မွာ
- ပုဂၢလိကေဆး႐ံုႀကီးမ်ားတြင္ အပတ္စဥ္ Clinical Meeting, Motality Review မ်ားလုပ္သင့္ၿပီး ျပင္ပမွ ဆရာ၀န္ႀကီးမ်ား (MMA, MMC) ကိုဖိတ္ေခၚေဆြးေႏြးသင့္ပါသည္။
- အေရးေပၚ ကုသမႈအဖြဲ႕ (Emergency Team) အားစနစ္တက် ဖြဲ႕စည္းေလ့က်င့္သင္ၾကား ထားသင့္ပါသည္။
- Ward တိုင္းတြင္ အထူးကုဆရာဝန္ (Specialist A.S) တစ္ဦးအား ၂၄ နာရီ တာ၀န္ေပးသင့္ပါသည္။ ညဖက္ေဆး႐ံုတြင္ မအိပ္ႏိုင္ပါကေဆး႐ံုႏွင့္ အနီးအနားတြင္ ေနအိမ္ စီစဥ္ေပးသင့္ပါသည္။
- ႏုိင္ငံတကာအဆင့္မွီေဆး႐ံုဟုေအာက္ပါ Unit မ်ားစနစ္တက်ဖြဲ႕စည္းထားရိွၿပီးလားဟု သံုးသပ္သင့္ ပါသည္။
(က) Wand တိုင္းတြင္ Emergency Care အတြက္ လူႏွင့္ စက္ပစၥည္းရိွၿပီးလား။
(ခ) ခြဲစိတ္ခန္းထားၿပီဆိုလွ်င္ အထူးၾကပ္မတ္ကုသမႈဌာန (Intensive Care Unit)ရိွၿပီးလား။ (၂၄ နာရီေကာအလုပ္လုပ္ႏိုင္ရဲ႕လား)
(ဂ) ေမြးခန္းထားရိွသည့္ ပုဂၢလိကေဆး႐ံုႀကီးမ်ားတြင္ ေမြးကင္းစခေလးေစာင့္ေရွာက္ေရးဌာန (Neonatal Care Unit) ရိွၿပီလား
(ဃ) ႏွလံုးေရာဂါလူနာရွင္အားအတြင္းလူနာအျဖစ္ ထားမည္ဆိုလွ်င္ ႏွလံုးအထူးၾကပ္မတ္ကုသဌာန (Cardiac Care Unit) ရိွၿပီလား။
- ပုဂၢလိကေဆး႐ံုႀကီးအေနျဖင့္ ႐ုပ္၀တၱဳအေပၚတြင္သာ အာ႐ံုစိုက္ေနၿပီးအဓိကက်သည့္ ကၽြမ္းက်င္ လုပ္သားေမြးထုတ္မႈတြင္ အာ႐ံုစိုက္မႈ မရိွသည္ကိုေတြ႕ရပါသည္။
-၆-
- မိမိေဆး႐ံုတြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနသည့္ Medical Offierမ်ားသူနာျပဳမ်ားကို ျပည္တြင္းျပည္ပ သင္တန္းမ်ားတက္ေရာက္ေစသင့္ပါသည္။
- ႏိုင္ငံတကာေဆး႐ံုမ်ားအစိုးရေဆး႐ံုမ်ားကဲ့သုိ႔ အခ်ိန္ျပည့္၀န္ထမ္း (Permanent) အထူးကု ဆရာ၀န္မ်ား ခန္႔အပ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားသင့္ပါသည္။ သို႔မွသာမိမိတို႔၏ လူနာမ်ားကိုထိေရာက္ေသာ Medical Care ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။
နိဂံုးခ်ဳပ္အေနျဖင့္ တင္ျပရလွ်င္ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရပုဂၢလိကေဆး႐ံု၊ အထူးကုဆရာ၀န္ ႏွင့္ လူနာ (Public, Private, Practitioner, Patient) P.P.P.P Partnership ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္၍ စနစ္ကို ျပဳျပင္မွသာ မလိုအပ္ေသာ အသက္ဆံုး႐ံႈးမႈကိုကာကြယ္ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ျပႆနာျဖစ္ေပၚမွသာတစ္ဦးကိုတစ္ဦးအျပစ္ ပံုခ်ျခင္း၊ အျပစ္ဒဏ္ေငြခ်မွတ္ျခင္း မျပဳဘဲ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ ေခတ္မွီတိုးတက္ေသာ က်န္းမာေရးစနစ္ကို ၀ိုင္းဝန္းတည္ေဆာက္ရန္ အႀကံျပဳတိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။

Thursday, October 23, 2014

ရွာရွာေဖြေဖြ အသံုး၀င္နည္းအေထြေထြ

ရွာရွာေဖြေဖြ အသံုး၀င္နည္းအေထြေထြ
--------------------------------------------------
သံပုရာသီးကို ထက္ျခမ္းျခမ္းျပီး နဖူး တေလွ်ာက္ ပြတ္တိုက္ေပးပါ။
တဆစ္ဆစ္ ကိုက္ေန...တာေတြ သက္သာသြားပါလိမ့္မယ္။




ျခင္ကိုက္လို႔ယားေနပါလား၊
ဆပ္ျပာနဲ႔ အနည္းငယ္ ပြတ္ေပးျခင္းျဖင့္ ခဏတျဖဳတ္သက္သာပါတယ္။




သၾကားအညိဳေတြခဲေနပါက ပန္းသီးတစိပ္ေလာက္ထည္႔လိုက္ပါ ခ်က္ခ်င္းအရည္ေပ်ာ္သြားပါလိမ္႔မယ္။




တလတခါရာသီလာခ်ိန္မွာ ကိုက္ခဲနာက်င္တတ္သူ အစ္မနဲ႕ ညီမေလးေတြအတြက္ပါ၊ဒိန္ခ်ဥ္ ဘူးေလးပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ရုိးရုိးဒိန္ခ်ဥ္ကို သၾကားေလးနဲ႕ျဖစ္ျဖစ္ ေဖ်ာ္ေသာက္ပါ။ ကိုက္ခဲတဲ့ နာက်င္မႈေ၀ဒနာေတြ သက္သာေစပါတယ္။





ေျပာင္းဖူး ျပဳတ္တဲ့အခါ ဆားေလးနည္းနည္းထည့္ျပီး ျပဳတ္ၾကည့္ပါ။ ေျပာင္းဖူး ရဲ႕ သဘာ၀အခ်ဳိဓါတ္ေတြ ထြက္လာေစပါတယ္။




ပုရြက္ဆိပ္ကေလးေတြ အိမ္မွာတန္းစီေနပါသလား၊ ေျမျဖဴ ခဲေလးနဲ႕သာတားလိုက္ပါ။




ထမင္းအိုး ဟင္းအိုးေတြ တူးပီး ဂ်ိဳးေတြ ကပ္ေနပါက ပန္သီးႏြာထားတဲ႔ အခြံေတြထည္႔ျပဳတ္လိုက္ပါ




ေၾကးအိုး ေၾကးဇြန္ေတြ ေျပာင္လက္ေစခ်င္ရင္ မန္က်ီးရြက္(မန္က်ီးအႏွစ္ရည္)နဲ႔တိုက္လိုက္ပါ




မီးဖိုေခ်ာင္သံုးစတီးအိုးခြက္မ်ားကို သံလြင္ဆီ (Olive Oil / Baby Oil )သုတ္ေပးခ်င္းျဖင့္ အေရာင္တက္ပီး အျပင္၊အစြန္းအထင္းေတြကိုပါ ဖံုးလႊမ္းေပးႏိုင္ပါတယ္။




ရံုပတီသီးေၾကာ္စားလို႔ ခၽႊဲပစ္ပစ္ျဖစ္ေနတာမၾကိဳက္ပါက ဟင္းအိုးခ်တဲ႔အခ်ိန္မွာ သံပုရာသီး တစိပ္ထည္လိုက္ပါ လံုး၀မခၽႊြဲေတာ႔ပါဖူး




ၾကက္သြန္နီႏြာလို႔ မ်က္ရည္မက်ခ်င္ရင္ လွီးမယ္႔ဓါးကို ဆားအနည္ငယ္သုတ္ပီး လွီးပါ




အခန္းလံုေတြမွာ ဟင္းခ်က္ပီး ဟင္းန႔ံေတြစြဲေနပါက ဖေယာင္းတိုင္ တတိုင္ထြန္းလိုက္ပါ
အန႔ံေတြေပ်ာက္သြားပါလိမ္႔မယ္




ထမင္းစားခ်ိန္ ထမင္းစာပြဲမွာ ယင္ေကာင္ေတြလာေနပါက ဖေယာင္းတိုင္ တတိုင္ထြန္းလိုက္ပါ





ေရခ်ဳိးခန္းထဲ မႈိတက္ျခင္း၊ ေဂ်းတက္ျခင္းေတြကို ကာကြယ္ခ်င္ရင္ baby oil သုတ္ထားလိုက္ပါ
အေရာင္လႊင္ျပယ္တာကိုကာကြယ္တဲ့ အျပင္ ၊မႈိတက္မျဖစ္ေတာ႔ပါဖူး




သတင္းစာကို ေရ နဲ႔ ရွာလကာရည္ ဆြတ္ျပီး မွန္ကိုတိုက္လိုက္ပါ တခဏအတြင္း ၾကည္ၾကည္လင္လင္ေလးျဖစ္လာပါလိမ္႔မယ္





ေရမွာပါတဲ့ ထံုးဓါတ္ေၾကာင့္ အျဖဴေလးေတြကို ရွာလကာရည္ ကုိအသံုးျပဳျပီး ေဘစင္ကိုစင္ၾကယ္ေအာင္ တိုက္ခၽြတ္ႏိုင္ပါတယ္။





ေရေႏြးပူေလးထဲ ဇြန္းႏွစ္ပီးမွ ပ်ားရည္ကို ခတ္ပါက ပ်ားရည္မ်ား ဇြန္းမွာ ကပ္မေနေတာ့ပါ။


ဆက္ပါဦးမည္..
Credit- Original Writer
Express Time